Δευτέρα, 27 Δεκεμβρίου 2010

ΝΤΟΥΡΝΤΟΥΒΑΚΙΑ / DOURDOUVAKIA


"ΝΤΟΥΡΝΤΟΥΒΑΚΙΑ"
ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΗΡΙΑ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ
ΤΩΝ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΩΝ ΤΑΓΜΑΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
(1916-1918)
ΠΡΩΤΗ ΣΕΡΡΩΝ
27 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2010


Αποκαλυπτήρια Μνημείου στην Πρώτη Σερρών για όσους χάθηκαν ως όμηροι-αιχμάλωτοι ("Ντουρντουβάκια") στα Βουλγαρικα Τάγματα Εργασίας μεταξύ 1916-1918.
(Κάτι ανάλογο με τα Τουρκικά "Αμελέ Ταμπουρού" 1914-18)



Κώστας Πραβίτας
Αιχμάλωτος σε Βουλγαρικα Τάγματα Εργασίας
της Β΄ Περιόδου
(1941-1944)

Ακολουθούν αποσπάσματα από ομιλία αφιερωμένη στα θύματα των Βουλγαρικών Ταγμάτων Εργασίας.

"ΝΤΟΥΡΝΤΟΥΒΑΚΙΑ"

"Οι κάτοικοι της Πρώτης έτρεφαν ανέκαθεν σεβασμό για όσους είχαν πάθει για την πατρίδα, εφόσον στον τόπο αυτό δοκιμάστηκαν τα όρια της εθνικής αξιοπρέπειας των λαών και της φιλοπατρίας. Γι’ αυτό και μετά τη λήξη του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου είχαν στήσει μνημείο για τους Πρωταίους κατοίκους που οδηγήθηκαν ως όμηροι στη Βουλγαρία στο διάστημα 1916-18 και οι μισοί από τους οποίους άφησαν την τελευταία τους πνοή στα αφιλόξενα μέρη του ξένου κράτους. Αυτό το μνημείο, που περιείχε κατάλογο με τα ονόματα των μαρτύρων εκείνων, είχαν καταστρέψει οι Βούλγαροι κατά τη δεύτερη βουλγαρική κατοχή της ελληνικής Μακεδονίας, το 1941. Και αυτό ακριβώς το μνημείο ερχόμαστε εμείς σήμερα να ξαναστήσουμε, για να μην περάσει στη λήθη ένα από τα πιο τραγικά, αλλά ταυτόχρονα και ηρωικά γεγονότα της ιστορίας μας. Και στήνουμε εκ νέου σήμερα το μνημείο αυτό εδώ στην Πρώτη, όχι για να οξύνουμε τα πάθη και να αναζωπυρώσουμε μίση, αλλά ακριβώς για να αποφύγουμε παρόμοια στο μέλλον, υπενθυμίζοντας ότι ο πόλεμος, η βία, η δολιότητα, η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο μόνο πόνο, αίμα και δάκρυα μπορούν να προκαλέσουν.

Ας κάνουμε στο σημείο αυτό μια σύντομη ιστορική αναδρομή:
Μέσα στο εμφυλιοπολεμικό κλίμα και το διχασμό Κων/νου-Βενιζέλου, η φιλοβασιλική κυβέρνηση των Αθηνών επέτρεψε στους Βουλγάρους να εγκατασταθούν στην Ανατολική Μακεδονία, αφού τους παραχωρήθηκε αμαχητί η Καβάλα. Έτσι μέχρι τα τέλη Αυγούστου του 1916 οι Βούλγαροι είχαν καταλάβει ολόκληρη την Ανατολική Μακεδονία μέχρι το Στρυμόνα. Η είσοδος των Βουλγάρων έγινε με ειρηνικές δήθεν διαθέσεις, στάθηκε όμως εξοντωτική για τους Έλληνες της περιοχής.
Κι αυτό γιατί οι Βούλγαροι, από τον καιρό ακόμη της οθωμανικής κυριαρχίας, απέβλεπαν στον αφελληνισμό και εκβουλγαρισμό της περιοχής μας, με απώτερο στόχο την ενσωμάτωση της Μακεδονίας στο βουλγαρικό κράτος. Επρόκειτο για τη Μεγάλη Ιδέα της Βουλγαρίας, την επιθυμία δηλ. για τη δημιουργία μιας μεγάλης Βουλγαρίας, η οποία θα εκτείνονταν από τη Μαύρη θάλασσα ως την Αχρίδα κι από το Δούναβη μέχρι το Αιγαίο.

Ένα από τα μέσα με τα οποία επιδίωξαν οι Βούλγαροι την εθνολογική αλλοίωση του πληθυσμού της Μακεδονίας στάθηκε εξαιρετικά βάρβαρο: ήταν η αποστολή Ελλήνων ομήρων στα ενδότερα της Βουλγαρίας και η ταπείνωση της προσωπικής εργασίας στον κατακτητή. «Στρατιώτες σε ειδικά σώματα εργασίας» τους αποκαλούσαν-ευφημιστικά θα έλεγα- οι Βούλγαροι: tpygoβαcu, απ΄όπου εμείς, με τη σχετική παραφθορά, βγάλαμε τη λέξη «ντουρντουβάκια». Είναι το αντίστοιχο των φοβερών «Αμελέ Ταμπουρού» της Τουρκίας στην εποχή της Μικρασιατικής Καταστροφής, που τόσο συγκλονιστικά περιγράφουν οι μεγάλοι μας λογοτέχνες (η Διδώ Σωτηρίου στα Ματωμένα χώματα, ο Ηλίας Βενέζης στο Νούμερο 31328 κ.ά.). Ένα σχέδιο ύπουλο και εξοντωτικό.

Γιατί πράγματι η οργάνωση των ταγμάτων αυτών εργασίας ήταν ένα σχέδιο εξόντωσης της ελληνικής νεολαίας, που άρχιζε από τη στιγμή αναχώρησής της με προορισμό άγνωστο. Στο ημερολόγιό του ο Γ. Δασκάλου, επιζήσας τpygoβακ της πρώτης βουλγαρικής κατοχής του 1916 γράφει: «Επιβιβάσθημεν εις φορτηγάς αμαξοστοιχίας και ανεχωρήσαμεν δι΄αγνώστους τόπους. Ήτο δε τόση η στενότης του χώρου ενός βαγονίου, όπου 60 άτομα λόγω της ασφυξίας περιήλθαμεν εις κατάστασιν τρέλλας…..η δε κακοσμία εκ της αποχωρήσεως…είχε συμπληρώσει ό,τι κενόν έμενεν εκ του καύσωνος και των αναπνοών μας».

Οι δύσμοιροι αυτοί Έλληνες -σύμφωνα με μαρτυρίες αυτοπτών μαρτύρων και απογόνων τους-υποχρεώνονταν να εργάζονται επί μήνες, χωρίς καμιά ανάπαυλα, ατέλειωτες ώρες καθημερινά, σε σκληρές, δύσκολες και ανθυγιεινές εργασίες, όπως η εξαγωγή γαιανθράκων, η διάνοιξη δρόμων, η φόρτωση χώματος, τραβερσών σιδηροδρομικών σταθμών, τούβλων-κάποτε πυρωμένων, η εκφόρτωση σιτηρών που προέρχονταν από λεηλασία των κατειλημμένων χωρών και όλα αυτά συχνά υπό το φως των λουξ, όταν οι ώρες της μέρας δεν αρκούσαν, με ελάχιστη τροφή και με κακοποιήσεις, κάτω από την επίβλεψη φρουρών με το βούρδουλα στο χέρι. Οι ξυλοδαρμοί ήταν συχνοί, για παραμικρά παραπτώματα, χωρίς οίκτο, ορισμένες φορές μέχρι θανάτου.
Η επίσημη ιστορία δεν έχει καταγράψει τις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας και τα μαρτύρια αυτών των ανθρώπων. Ευτυχώς κάποιοι επιζήσαντες είχαν το κουράγιο να περιγράψουν-αφού γύρισαν στην προσφιλή πατρίδα- τι τράβηξαν στην ξένη χώρα. Αφήνω τώρα το λόγο σε έναν απ’ τους πρωταγωνιστές αυτής της τραγωδίας, τον Πρωταίο Θωμά Κηροποιό: Γράφει λοιπόν στο ημερολόγιό του:
«Όλοι είμεθα γυμνοί. Δεν αρκεί ότι δεν έχομε να φορέσωμε, αλλά δεν έχομε και σκεπάσματα το βράδυ. Κάναμε χάνδακας ίνα μη μπαίνει ο αέρας της Μ. Θάλασσας, η οποία απείχε τέσσαρας ώρας από ημάς.Η κατάστασίς μας ήτο είδος θηρίων, διότι δίχως αλλαγή φορεμάτων τα παράσιτα τα είχαμε πάρα πολλά. Και τι δύσκολα να έχη ζέστη και να έχεις ψείρας. […]. Τα τρόφιμά μας ήταν 2 λάχανα, 20 οκάδες νερό, μία οκά πιπέρι κόκκινο και άλας, επί τρεις μήνας συνεχώς και από ένα κιλό άρτου εις δύο ημέρας, και σκαπάνη από μίαν ώραν νυκτός μέχρι του ηλίου δύσαντος. Ψείρας με τα εκατομμύρια τας φορούσαμε. Να αγοράσεις τι απέξω απαγορευότανε, ούτε ένα αυγό, ούτε μία οκά άλευρο. Εις όποιον θα ευρεθεί τέτοιο πράγμα θα εδέρετο παραδειγματικώς, ούτε καν κολοκύθα επιτρέπετο να εισέλθει εις τας καλύβας μας. Μας θέριζε ο τύφος, η διάρροια ως και η πείνα. Και το κρύο το χειμώνα πολύ δυνατό και ο πάγος. είναι θαύμα πώς εζήσαμε». Λίγες σελίδες παρακάτω ο Θωμάς Κηροποιός συνεχίζει: «Περί τας αρχάς Μαρτίου μας έρριψε και χιόνι ως ένα μέτρο. Η σιδηροδρομική γραμμή δεν επέρνα και μας έστειλαν ημάς όπως ανοίξωμεν την γραμμήν. Οι περισσότεροι ήσαν ξυπόλητοι, δηλαδή μόνον κάλτσες και πώς ζήσαμε απορώ. Σας λέγω και την εξής βάρβαρον πράξιν του Κάλφωφ(του αξιωματικού τους). Επειδή ήτο λάσπη και δεν εδουλεύετο η γραμμή, μας έστειλε εις το νεκροταφείο μας και ανοίξαμε τους τάφους μας ίνα ευρίσκονται έτοιμοι, και να μην χάνουμε τον καιρό μας, όταν ήτο καιρός εργασίας». Οι κακοποιήσεις αυτές και άλλες, σύμφωνα με την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, ήταν σε πολλές περιπτώσεις ένα είδος τιμωρίας για τη σθεναρή αντίσταση των Ελλήνων να υποκύψουν στην εκβουλγαριστική προπαγάνδα και να δηλώσουν ότι είναι Βούλγαροι.

Κι εδώ, στο Κιούπκιοϊ (τουρκική ονομασία του χωριού Πρώτη Σερρών), τα παλικάρια του 1916 δε βρέθηκαν μπροστά σε δίλημμα. Καλύτερη η αιχμαλωσία, προτιμότερος ο θάνατος στη βάρβαρη ξένη γη, παρά ο εκβουλγαρισμός και η απώλεια της εθνικής ελληνικής ταυτότητας. (...)"

Αλεξάνδρα Μάλαμμα
Φιλόλογος
Γυμνάσιο Αλιστράτης Σερρών

Για να δείτε ολόκληρο το κείμενο της ομιλίας πατήστε ΕΔΩ!



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ι. ΜΕΛΕΤΕΣ

- Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (τ. ΙΕ΄)
- Μπατσιούλας Δ., Τα Ντουρντουβάκια (Ιστορικό Μυθιστόρημα), Εκδόσεις Λογοσοφία, Αθήνα, 2006.
- Συνέντεξη του Γεώργιου Κυριακόπουλου του Θεολόγη, κάτοικο Νέου Σουλίου που το 1942 μαζί με άλλους Νεοσουλιώτες οδηγήθηκε ως "Ντουρντουβάκι" στη Βουλγαρία. Από την ιστοσελίδα του Γυμνασίου Νέου Σουλίου
- Μπέγκος Αναστάσιος, Νεοσουλιώτες όμηροι Βουλγάρων 1917-1918, Αθήνα, Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Σερρών - Μελενίκου, 2004.
- Ασίκογλου Λάζαρος, Δήμητρα Σερρών. Η αποτύπωση της ιστορίας ενός νέου χωριού με παλιές ρίζες, Δήμητρα, 1999.
- Ευγενίδης Ηρακλής, Ιστορία της Πρώτης Σερρών (και της ευρύτερης περιοχής του Παγγαίου), Θεσσαλονίκη, 2007.

ΙΙ. ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ (ΑΝΕΚΔΟΤΑ)

- Κηροποιός Θωμάς, Μακεδονικά Χρονικά
- Δασκάλου Γεώργιος, Μνήμες αιωνοβίου

Επιμέλεια Ιστοσελίδας: Φιλοθέη Κολίτση


Τετάρτη, 1 Δεκεμβρίου 2010

ΕΛΛΗ ΠΑΠΠΑ (ΑΦΙΕΡΩΜΑ) / ELLI PAPPA (A TRIBUTE)


ΕΛΛΗ ΠΑΠΠΑ
(1920-2009)


Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΔΙΟΡΓΑΝΩΝΕΙ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗ ΠΑΠΠΑ




Δευτέρα 6 Δεκεμβρίου 2010
ώρα 7.00 μ.μ.
Κεντρική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης
Εθνικής Αμύνης 27 (2ος όροφος)


Με οπτικουακουστικό υλικό από το αρχείο της ΕΡΤ και το αρχείο της Ελλης Παππά στο ΕΛΙΑ

Για να δείτε το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ της εκδήλωσης ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ!


Στην εκδήλωση συμμετέχει με ανακοίνωση και η
Αλεξάνδρα Δεληγιώργη (Καθηγήτρια Φιλοσοφίας ΑΠΘ - Συγγραφέας)
"Το ελεύθερο και κριτικό πνεύμα της Έλλης Παππά"


Επιμέλεια ιστοσελίδας: Φιλοθέη Κολίτση

Τετάρτη, 10 Νοεμβρίου 2010

17 ΝΟΕΜΒΡΗ 1973 (ΜΟΥΣΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ) / 17 NOEMVRI 1973 (SONGS)


Website counter



17 NOEMBΡΗ 1973
"ΕΔΩ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ!"
ΜΟΥΣΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ








------------------------------------------------------------------------------------

"Πότε θα κάμει ξαστεριά"

Πότε θα κάμει ξαστεριά,
πότε θα φλεβαρίσει,

να πάρω το ντουφέκι μου,
την έμορφη πατρόνα,

να κατεβώ στον Ομαλό,
στη στράτα του Μουσούρου,

να κάμω μάνες δίχως γιους,
γυναίκες δίχως άντρες,

να κάμω και μωρά παιδιά,
να κλαιν' δίχως μανάδες


"Πότε θα κάμει ξαστεριά"
Παραδοσιακό (Ριζίτικο)
Ερμηνεία: Νίκος Ξυλούρης

------------------------------------------------------------------------------------

"Το γελαστό παιδί"

Ήταν πρωί του Αυγούστου κοντά στη ροδαυγή
βγήκα να πάρω αέρα στην ανθισμένη γη
βλέπω μια κόρη κλαίει σπαραχτικά θρηνεί
σπάσε καρδιά μου εχάθη το γελαστό παιδί

Είχεν αντρεία και θάρρος και αιώνια θα θρηνώ
το πηδηχτό του βήμα το γέλιο το γλυκό
ανάθεμα την ώρα κατάρα τη στιγμή
σκοτώσαν οι εχθροί μας το γελαστό παιδί

Μον' να 'ταν σκοτωμένο στου αρχηγού το πλάι
και μόνον από βόλι Εγγλέζου να 'χε πάει
κι από απεργία πείνας μέσα στη φυλακή
θα 'ταν τιμή μου που 'χασα το γελαστό παιδί

Βασιλικιά μου αγάπη μ' αγάπη θα στο λέω
για το ό,τι έκανες αιώνια θα σε κλαίω
γιατί όλους τους εχθρούς μας θα ξέκανες εσύ
δόξα τιμή στ' αξέχαστο γελαστό παιδί


"Το γελαστό παιδί"
Από τον δίσκο: "Ένας όμηρος" (1966)
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ερμηνεία: Μαρία Φαραντούρη
Στίχοι: Brendan Behan
Μετάφραση: Βασίλης Ρώτας

------------------------------------------------------------------------------------

"Ήταν 18 Νοέμβρη"

Ήταν 18 Νοέμβρη
πέρα στο Μακρούν μπροστά
φτάσαν ταχτικοί χακένιοι
με τα μεταγωγικά

Τα παιδιά τούς καρτερούσαν
του στρατού λαΐκού
και ξμε τις χειροβομβίδες
τούς εκάμαν τ' αλατιού


"Ήταν 18 Νοέμβρη"
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ερμηνεία: Μαρία Φαραντούρη
Στίχοι: Brendan Behan
Μετάφραση: Βασίλης Ρώτας

------------------------------------------------------------------------------------

"Είμαστε δυο, είμαστε τρεις"

Είμαστε δυο, είμαστε δυο, η ώρα σήμανε οχτώ
κλείσε το φως, έμπα φρουρός, το βράδυ θά ‘ρθουνε ξανά

Μπαίνουν μπροστά, μπαίνουν μπροστά κι οι άλλοι πίσω ακολουθούν
μετά σιωπή κι ακολουθεί το ίδιο τροπάρι το γνωστό

Βαράνε δυο, βαράνε τρεις, βαράνε χίλιοι δεκατρείς
πονάς εσύ, πονάω εγώ, μα ποιος πονάει πιο πολύ
θά ‘ρθει καιρός να μας το πει

Είμαστε δυο, είμαστε τρεις, είμαστε χίλιοι δεκατρείς
Καβάλα πάμε στον καιρό με τον καιρό με την βροχή
το αίμα πήζει στην πληγή κι ο πόνος γίνεται καρφί

Εκδικητής ο λυτρωτής
είμαστε δυο, είμαστε τρεις
είμαστε χίλιοι δεκατρείς


"Είμαστε δυο, είμαστε τρεις"
Από τον δίσκο "Τα τραγούδια του Αντρέα" (1968)
Μουσική & Στίχοι: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Αντώνης Καλογιάννης

------------------------------------------------------------------------------------

"Πάλης ξεκίνημα"

Πάλης ξεκίνημα νέοι αγώνες
οδηγοί της ελπίδας οι πρώτοι νεκροί.

Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι
λευτεριάς λίπασμα οι πρώτοι νεκροί.

Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους
μήνυμα στέλνουν οι πρώτοι νεκροί.

Απάντηση θα πάρουν ενότητα κι αγώνα
για νά 'βρουν ανάπαυση οι πρώτοι νεκροί.


"Πάλης ξεκίνημα"
Από τον δίσκο: "Τα τραγούδια του αγώνα" (1974)
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ερμηνεία: Μίκης Θεοδωράκης & Μαρία Φαραντούρη
Στίχοι: Αλέκος Παναγούλης


------------------------------------------------------------------------------------

"Παιδιά σηκωθείτε"

Παιδιά σηκωθείτε να βγούμε στους δρόμους
γυναίκες και άνδρες με όπλα στους ώμους
στο τίμιο λάβαρο πάντα πιστοί
στη σάλπιγγα πλάι που μας προσκαλεί

Όταν χτυπήσεις δυο φορές
ύστερα τρεις και πάλι δυο
Αλέξανδρέ μου
Θα 'ρθω για να σ' ανοίξω
Θα σου 'χω φαγητό ζεστό
Θα σου 'χω ρούχο καθαρό
Γωνιά για να σε κρύψω

Παιδιά σηκωθείτε να βγούμε στους δρόμους
γυναίκες και άνδρες με όπλα στους ώμους
στο τίμιο λάβαρο πάντα πιστοί
στη σάλπιγγα πλάι που μας προσκαλεί

Όταν χτυπήσεις δυο φορές
ύστερα τρεις και πάλι δυο
Αλέξανδρέ μου
Θα δω το πρόσωπό σου
Στα μάτια κρύβεις δυο φωτιές
στα στήθη σου χίλιες καρδιές
μετράνε τον καημό σου

Παιδιά σηκωθείτε να βγούμε στους δρόμους
γυναίκες και άνδρες με όπλα στους ώμους
στο τίμιο λάβαρο πάντα πιστοί
στη σάλπιγγα πλάι που μας προσκαλεί

Όταν χτυπήσεις δυο φορές
ύστερα τρεις και πάλι δυο
Αλέξανδρέ μου
σκέφτομαι το φευγιό σου
Σε βλέπω σε κελί στενό
να σέρνεις πρώτος το χορό
πάνω στο θάνατό σου


"Παιδιά σηκωθείτε"
Από τον δίσκο: "Τα τραγούδια του αγώνα" (1974)
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ερμηνεία: Μαρία Δημητριάδη


------------------------------------------------------------------------------------

"Όταν σφίγγουν το χέρι"

Όταν σφίγγουν το χέρι
ο ήλιος είναι βέβαιος για τον κόσμο

Όταν χαμογελάνε
ένα μικρό χελιδόνι φεύγει μέσα απ' τ' άγρια γένια τους

Όταν σκοτώνονται, όταν σκοτώνονται
η ζωή τραβάει την ανηφόρα
με σημαίες, με σημαίες
με σημαίες και με ταμπούρλα


"Όταν σφίγγον το χέρι"
Απόσπασμα από την ταινία του Jules Dassin "Πολυτεχνείο 1973"
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση: Γιάννης Ρίτσος (από τη συλλογή "Ρωμιοσύνη")



Από τη συναυλία του Μι΄κη Θεοδωράκη μετά την πτώση της χούντας

------------------------------------------------------------------------------------

"Σώπα όπου να 'ναι θα σημάνουν οι καμπάνες"

Με τόσα φύλλα σου γνέφει ο ήλιος καλημέρα
με τόσα φλάμπουρα λάμπει, λάμπει ο ουρανός
και τούτοι μέσ' τα σίδερα και κείνοι μεσ' το χώμα.

Σώπα όπου να 'ναι θα σημάνουν οι καμπάνες.
Αυτό το χώμα είναι δικό τους και δικό μας.

Κάτω απ' το χώμα μες στα σταυρωμένα χέρια τους
κρατάνε τις καμπάνας το σχοινί,
προσμένουνε την ώρα, προσμένουν να σημάνουν την ανάσταση
τούτο το χώμα είναι δικό τους και δικό μας
δεν μπορεί κανείς να μας το πάρει

Σώπα όπου να 'ναι θα σημάνουν οι καμπάνες.
Αυτό το χώμα είναι δικό τους και δικό μας.


"Σώπα όπου να 'ναι θα σημάνουν οι καμπάνες"
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση: Γιάννης Ρίτσος (από τη συλλογή "Ρωμιοσύνη")
Ερμηνεία: Μελίνα Μερκούρη

------------------------------------------------------------------------------------

"Αυτά τα δέντρα δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό"

Aυτά τα δέντρα δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό,
αυτές οι πέτρες δε βολεύονται κάτου απ' τα ξένα βήματα,
αυτά τα πρόσωπα δε βολεύονται παρά μόνο στον ήλιο,
αυτές οι καρδιές δε βολεύονται παρά μόνο στο δίκιο.

Eτούτο το τοπίο είναι σκληρό σαν τη σιωπή,
σφίγγει στον κόρφο του τα πυρωμένα του λιθάρια,
σφίγγει στο φως τις ορφανές ελιές του και τ' αμπέλια του.
Δεν υπάρχει νερό. Mονάχα φως.

O δρόμος χάνεται στο φως
κι ο ίσκιος της μάντρας είναι σίδερο.


"Αυτά τα δέντρα δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό"
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση: Γιάννης Ρίτσος (από τη συλλογή "Ρωμιοσύνη")
Απαγγελία: Κώστας Καζάκος
Ερμηνεία: Γρηγόρης Μπιθικώτσης


------------------------------------------------------------------------------------

"Δέντρο το δέντρο"

Δέντρο το δέντρο,
πέτρα την πέτρα πέρασαν τον κόσμο,
μ' αγκάθια προσκεφάλι πέρασαν τον ύπνο.
Φέρναν τη ζωή
στα δυο στεγνά τους χέρια σαν ποτάμι.

Σε κάθε βήμα κέρδιζαν μια οργιά ουρανό
για να τον δώσουν.

κι όταν χορεύαν στην πλατεία,
μέσα στα σπίτια τρέμαν τα ταβάνια
και κουδούνιζαν τα γυαλικά στα ράφια

Φέρναν τη ζωή
στα δυο στεγνά τους χέρια σαν ποτάμι.


"Δέντρο το δέντρο"
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση: Γιάννης Ρίτσος (από τη συλλογή "Ρωμιοσύνη")
Ερμηνεία: Γρηγόρης Μπιθικώτσης

------------------------------------------------------------------------------------

"Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία"

Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία
κάποιος την έγραψε στον τοίχο με μπογιά
ήταν μια λέξη μοναχά ελευθερία
κι ύστερα είπαν πως την έγραψαν παιδιά

Κι ύστερα πέρασε ο καιρός κι η ιστορία
πέρασε εύκολα απ' τη μνήμη στην καρδιά
ο τοίχος έγραφε μοναδική ευκαιρία
εντός πωλούνται πάσης φύσεως υλικά

Τις Κυριακές από νωρίς στα καφενεία
κι ύστερα γήπεδο στοιχήματα καυγάς
ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία
είπανε όμως πως την έγραψαν παιδιά


"Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία"
Από τον δίσκο: "Τα τραγούδια του δρόμου" (1974)
Μουσική & Ερμηνεία: Μάνος Λοΐζος
Στίχοι: Κωστούλα Μητροπούλου




------------------------------------------------------------------------------------

"Το ακκορντεόν"

Στη γειτονιά μου την παλιά είχα ένα φίλο
που ήξερε και έπαιζε τ' ακορντεόν
όταν τραγούδαγε φτυστός ήταν ο ήλιος
φωτιές στα χέρια του άναβε τ' ακορντεόν

Μα ένα βράδυ σκοτεινό σαν όλα τ' άλλα
κράταγε τσίλιες παίζοντας ακορντεόν
φασιστικά καμιόνια στάθηκαν στη μάντρα
και μια ριπή σταμάτησε τ' ακορντεόν

Τ' αρχινισμένο σύνθημα πάντα μου μένει
όποτε ακούω από τότε ακορντεόν
κι έχει σαν στάμπα τη ζωή μου σημαδέψει
δε θα περάσει ο φασισμός


"Το ακκορντεόν"
Από τον δίσκο: "Τα τραγούδια του δρόμου" (1974)
Μουσική & Ερμηνεία: Μάνος Λοΐζος
Στίχοι: Γιάννης Νεγρεπόντης

------------------------------------------------------------------------------------

"Μη με ρωτάς"

Τα πολυβόλα σωπάσαν
Οι πόλεις αδειάσαν και κλείσαν
Ένας βοριάς παγωμένος
Σαρώνει την έρημη γη

Στρατιώτες έρχονται
Πάνε, ρωτάνε γιατί πολεμήσαν
Κι εσύ ησυχάζεις
Το δάχτυλο βάζεις
Να βρεις την πληγή

Μη με ρωτάς, δε θυμάμαι
Μη με ρωτάς, μη με ρωτάς,μη με ρωτάς
Μη με κοιτάς, σε φοβάμαι
μη με κοιτάς, μη με ρωτάς, μη με ρωτάς

Στην πολιτεία βραδιάζει
Το χιόνι τις στέγες σκεπάζει
Ένα καμιόνι φορτώνει
Και κόβει στα δυο τη σιγή ...

Περιπολία στους δρόμους
Και κάποια φωνή που διατάζει
Κι εσύ ησυχάζεις
Το δάχτυλο βάζεις
Να βρεις την πληγή ...

Μη με ρωτάς, δε θυμάμαι
Μη με ρωτάς, μη με ρωτάς, μη με ρωτάς
Μη με κοιτάς, σε φοβάμαι
Μη με κοιτάς, μη με ρωτάς, μη με ρωτάς

"Μη με ρωτάς"
Από τον δίσκο: "Τα τραγούδια του δρόμου" (1974)
Μουσική & Ερμηνεία: Μάνος Λοΐζος
Στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος


------------------------------------------------------------------------------------

"θα κλείσω το παράθυρο"

Θα κλείσω το παράθυρο
την πόρτα θα καρφώσω
τη νύχτα αυτή που ο θάνατος
γωνιά γωνιά σε ψάχνει.

Δε θα σε δώσω του φονιά
πουλί κυνηγημένο
θα βρω μαχαίρι και γωνιά
και θα τον περιμένω.

Χτυπάνε δυο, χτυπάνε τρεις
ραγίζουν τα ρολόγια
χτυπάν την πόρτα δεκατρείς
ακούει η νύχτα, τρέμει.

Δε θα σε δώσω του φονιά
πουλί κυνηγημένο
θα βρω μαχαίρι και γωνιά
και θα τον περιμένω.

Το αίμα σου γαρούφαλλο
το δάκρυ μου ποτάμι


"θα κλείσω το παράθυρο"
Από τον δίσκο: "Τα τραγούδια του δρόμου" (1974)
Μουσική: Μάνος Λοΐζος
Ερμηνεία: Αλέκα Αλιμπέρτη

------------------------------------------------------------------------------------

"Λίγα γαρούφαλλα"

Λίγα γαρούφαλα απομένουνε στις γλάστρες
Στον κάμπο θα 'χουν κιόλας οργώσει τη γης
Ρίχνουν το σπόρο
Έχουν μαζέψει τις ελιές
Όλα ετοιμάζονται για το χειμώνα

Κι εγώ γεμάτος απ' την απουσία σου
Φορτωμένος με την ανυπομονησία των μεγάλων ταξιδιών
Περιμένω σαν αγκυροβολημένο φορτηγό
μέσα στην Προύσα


"Λίγα γαρούφαλλα"
Από τον δίσκο "Γράμματα στην αγαπημένη" (1983)
Μουσική & Ερμηνεία: Μάνος Λοΐζος
Στίχοι: Ναζίμ Χικμέτ
Μετάφραση: Γιάννης Ρίτσος


------------------------------------------------------------------------------------


Ντοκουμέντο

Επιμέλεια ιστοσελίδας: Φιλοθέη Κολίτση

Πέμπτη, 28 Οκτωβρίου 2010

28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 (ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ) / 28 OCTOBER 1940 (A TRIBUTE)


Website counter



ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ
ΤΗΣ 28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940



Το "Ελληνικό Έπος του 1940", δηλαδή η ηρωική αντίσταση και νίκη των Ελλήνων κατά των Ιταλών (Ελληνοϊταλικός πόλεμος 1940-1941), είναι ένα ιστορικό γεγονός που εντάσσεται στα πλαίσια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1939-1945). Οπότε είναι απαραίτητο τα γεγονότα της Ελληνικής Ιστορίας να συνδεθούν με τα γεγονότα της της Ευρωπαϊκής και της Παγκόσμιας Ιστορίας.

1. Για να δείτε ένα ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ (ΧΡΟΝΙΚΟ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ) στην 28η Οκτωβρίου 1940 (Ι. ΕΠΟΣ 1940 ΙΙ. ΚΑΤΟΧΗ, ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΙΙΙ. Β΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ) ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ!

2. Για να δείτε ένα ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ (ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ-ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ-ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ) στην 28η Οκτωβρίου 1940 (Ι. ΕΠΟΣ 1940 ΙΙ. ΚΑΤΟΧΗ, ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΙΙΙ. Β΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ) ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ!

3. Για να δείτε ένα ΜΟΥΣΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ στην 28η Οκτωβρίου 1940 (ΕΠΟΣ ΤΟΥ 1940 - ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ) ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ!

4. Για να δείτε ένα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ στην 28η Οκτωβρίου 1940 (ΕΠΟΣ ΤΟΥ 1940 - ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ) ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ!

5. ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ 1940, Η ΚΑΤΟΧΗ & Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ:
ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ-ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ - ΓΕΛΟΙΟΓΡΑΦΙΕΣ - ΘΕΑΤΡΟ - ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ
Για να δείτε το σχετικό αφιέρωμα ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ!

Επιλογή - Παρουσίαση Υλικού: Φιλοθέη Κολίτση

Κυριακή, 17 Οκτωβρίου 2010

ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, Η ΦΟΝΙΣΣΑ (1903) / PAPADIAMANTIS ALEXANDROS, THE MURDERESS (1903)


Website counter


ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ
Η ΦΟΝΙΣΣΑ (1903)



Το ντοκυμαντέρ που ακολουθεί, με τίτλο "Ελύτης, Παπαδιαμάντης, 'Φονισσα'" έχει δημιουργηθεί στα πλαίσια των Προγραμμάτων της Εκπαιδευτικής Τηλεόρασης.
Ο Οδ. Ελύτης στο βιβλίο του «Η Μαγεία του Παπαδιαμάντη» περιγράφει με ποιητική ευαισθησία το έργο του μεγάλου νεοέλληνα πεζογράφου, του ζωγράφου των ταπεινών κι απλοϊκών ανθρώπων της Σκιάθου. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης πλήρης ο ίδιος, αγάπης και συμπάθειας μεταγγίζει τα ψυχικά του αυτά γνωρίσματα στους ήρωές του, ακόμη και στην Χαδούλα, την ηρωΐδα του γνωστότερου έργου του, της «Φόνισσας».

Για να δείτε το ντοκυμαντέρ πατήστε
"Ελύτης, Παπαδιαμάντης, ΄Φόνισσα΄"
[Εκπαιδευτική Τηλεόραση] (ΥΠΕΠΘ)

------------------------------------------------------------------------------

Ανάγνωση του έργου Η φόνισσα διατίθεται σε μορφή AUDIOBOOK σε 4CDS από τις Εκδόσεις Γ. Παγουλάτος


"Η Φόνισσα" [Audiobook, Γ. Παγουλάτος]

------------------------------------------------------------------------------

Ακολουθεί σύντομο απόσπασμα από την κινηματογραφική μεταφορά του έργου Η Φόνισσα σε σκηνοθεσία Κώστα Φέρρη, σενάριο Κώστα Φέρρη και Δήμου Θέου, με τη Μαρία Αλκαίου στον ρόλο της Φραγκογιαννούς. Παραγωγή Σεμέλη Φιλμς 1974. Αποκαταστημένη κόπια της ταινίας προβλήθηκε πρόσφατα (10/10/2009) σε τιμητική εκδήλωση, παρουσία του σκηνοθέτη.


"Η φόνισσα" (1974)
Σκηνοθεσία: Κώστας Φέρρης
Σενάριο: Κώστας Φέρρης & Δήμος Θέος
Ερμηνεία: Μαρία Αλκαίου


------------------------------------------------------------------------------

Ακολουθούν τα τρία επεισόδια της τηλεοπτικής μεταφοράς του έργου Η φόνισσα, τα οποια είναι καταχωρημένα στο
Οπτικοακουστικό Αρχείο της ΕΡΤ
,

σε σκηνοθεσία Άγγελου Κοβότσου, σενάριο Βάσως Χεκίμογλου, με την Τούλα Σταθοπούλου στον ρόλο της Φραγκογιαννούς (1993).


"Η Φόνισσα" (1993)
Σκηνοθεσία: Άγγελος Κοβότσος
Σενάριο: Βάσω Χεκίμογλου
Ερμηνεία: Τούλα Σταθοπούλου (Φραγκογιαννού)

Κουστούμια: Αγελική Σαμαρά
Σκηνικά: Γιώργος Γεωργίου
Διεύθυνση φωτογραφίας: Γιάννης Δασκαλοθανάσης
Μουσική: Γιώργος Παπαδάκης
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 2

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 3



------------------------------------------------------------------------------




Τέλος,η διασημότερη θεατρική διασκευή του έργου είναι αυτή σε σκηνοθεσία και σενάριο του Σωτήρη Χατζάκη, με τη Λυδία Κονιόρδου στον ρόλο της Φραγκογιαννούς (1998).

------------------------------------------------------------------------------

Ολόκληρο το έργο Η φόνισσα σε ηλεκτρονική μορφή βρίσκεται στο
Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού
.
Για να το διαβάσετε πατήστε ΕΔΩ!

------------------------------------------------------------------------------

Διασκέυή του έργου Η φόνισσα σε κόμικς από τη Ντ. Τσαρουχα έγινε πρόσφατα (2009).

"Η Φόνισσα" (κόμικς)
Δημιουργός: Ντ. Τσαρούχα


Για να δείτε το κόμικς στην ιστοσελίδα της δημιουργού πατήστε ΕΔΩ!

------------------------------------------------------------------------------

Βιογραφικά στοιχεία για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του
ΕΚΕΒΙ: "Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης"



ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΛ. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ & ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ
ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΤ


--------------------------------------------------------------------

Το video που ακολουθεί είναι ένα λογοτεχνικό αφιέρωμα
στη ζωή και το έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη
από τη σειρά εκπομπών της ΕΡΤ "Εποχές και Συγγραφείς"
σε σκηνοθεσία Τάσου Ψαρρά (1999)

ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΤ
ΣΕΙΡΑ "ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ"
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ (1999)
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΤΑΣΟΣ ΨΑΡΡΑΣ


---------------------------------------------------------------------

Η τηλεταινία "Καλή σου νύκτα κυρ-Αλέξανδρε" (1996) σε σκηνοθεσία Γιάννη Σμαραγδή, είναι μια αναπαράσταση στιγμιότυπων της ζωής του Παπαδιαμάντη από μια παρέα ηθοποιών, στη γενέτειρα του συγγραφέα, Σκιάθο, με δραματοποίηση αποσπασμάτων από τα έργα: "Η υπηρέτρα", "Τα δαιμόνια στο ρέμα", "Όνειρο στο κύμα", "Στο Χριστό στο Κάστρο", "Η φόνισσα". Τον ρόλο του Παπαδιαμάντη ενσαρκώνει ο αξέχαστος Βασίλης Διαμαντόπουλος.

ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΤ
"ΚΑΛΗ ΣΟΥ ΝΥΚΤΑ ΚΥΡ-ΑΛΕΞΑΝΔΡΕ" (1996)
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΜΑΡΑΓΔΗΣ
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: ΒΑΣΙΛΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ


---------------------------------------------------------------------

Στη σειρά εκπομπών "Παρασκήνιο" (1988), τρεις νεοέλληνες συγγραφείς, ο Αλέξανδρος Κοτζιάς, ο Γιώργος Χειμωνάς και ο Μένης Κουμανταρέας διαβάζουν αποσπάσματα από το διήγημα του Παπαδιαμάντη "Έρωτας στα χιόνια", παραθέτοντας τις απόψεις τους για το διήγημα αυτό.

ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΤ
ΣΕΙΡΑ "ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ: ΄ΕΡΩΤΑΣ ΣΤΑ ΧΙΟΝΙΑ΄" (1988)
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΛΑΚΗΣ ΠΑΠΑΣΤΑΘΗΣ


---------------------------------------------------------------------

Το επεισόδιο της σειράς "Η δε πόλις ελάλησεν: Σκιάθος - Παπαδιαμάντης" μας ταξιδεύει στο ειδυλλιακό τοπίο της Σκιάθου μέσα από τη ματιά και τον λόγο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Σμαραγδή. Ο Βασίλης Διαμαντόπουλος διαβάζει αποσπάσματα από τα διηγήματα: "Ολόγυρα στη λίμνη", "Τα δαιμόνια στο ρέμα", "Υπό την βασιλικήν δρυν", "Έρως - ήρως", "Αμαρτίας φάντασμα" και "Σπιτάκι στη θάλασσα". Ο Γρηγόρης Βαλτινός διαβάζει αποσπάσματα από το "Άξιον εστί του Ελύτη".

ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΤ
ΣΕΙΡΑ "Η ΔΕ ΠΟΛΙΣ ΕΛΑΛΗΣΕΝ:
ΣΚΙΑΘΟΣ - ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ" (1989)
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΜΑΡΑΓΔΗΣ
ΑΝΑΓΝΩΣΗ: ΒΑΣΙΛΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ & ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ


---------------------------------------------------------------------





Επιμέλεια ιστοσελίδας: Φιλοθέη Κολίτση

Παρασκευή, 15 Οκτωβρίου 2010

ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, Η ΦΟΝΙΣΣΑ (1903) / PAPADIAMANTIS ALEXANDROS, THE MURDERESS (1903)


Website counter


ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ
Η ΦΟΝΙΣΣΑ (1903)



Το ντοκυμαντέρ που ακολουθεί, με τίτλο "Ελύτης, Παπαδιαμάντης, 'Φονισσα'" έχει δημιουργηθεί στα πλαίσια των Προγραμμάτων της Εκπαιδευτικής Τηλεόρασης.
Ο Οδ. Ελύτης στο βιβλίο του «Η Μαγεία του Παπαδιαμάντη» περιγράφει με ποιητική ευαισθησία το έργο του μεγάλου νεοέλληνα πεζογράφου, του ζωγράφου των ταπεινών κι απλοϊκών ανθρώπων της Σκιάθου. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης πλήρης ο ίδιος, αγάπης και συμπάθειας μεταγγίζει τα ψυχικά του αυτά γνωρίσματα στους ήρωές του, ακόμη και στην Χαδούλα, την ηρωΐδα του γνωστότερου έργου του, της «Φόνισσας».

Για να δείτε το ντοκυμαντέρ πατήστε
"Ελύτης, Παπαδιαμάντης, ΄Φόνισσα΄"
[Εκπαιδευτική Τηλεόραση] (ΥΠΕΠΘ)

------------------------------------------------------------------------------

Ανάγνωση του έργου Η φόνισσα διατίθεται σε μορφή AUDIOBOOK σε 4CDS από τις Εκδόσεις Γ. Παγουλάτος


"Η Φόνισσα" [Audiobook, Γ. Παγουλάτος]

------------------------------------------------------------------------------

Ακολουθεί σύντομο απόσπασμα από την κινηματογραφική μεταφορά του έργου Η Φόνισσα σε σκηνοθεσία Κώστα Φέρρη, σενάριο Κώστα Φέρρη και Δήμου Θέου, με τη Μαρία Αλκαίου στον ρόλο της Φραγκογιαννούς. Παραγωγή Σεμέλη Φιλμς 1974. Αποκαταστημένη κόπια της ταινίας προβλήθηκε πρόσφατα (10/10/2009) σε τιμητική εκδήλωση, παρουσία του σκηνοθέτη.


"Η φόνισσα" (1974)
Σκηνοθεσία: Κώστας Φέρρης
Σενάριο: Κώστας Φέρρης & Δήμος Θέος
Ερμηνεία: Μαρία Αλκαίου


------------------------------------------------------------------------------

Ακολουθούν τα τρία επεισόδια της τηλεοπτικής μεταφοράς του έργου Η φόνισσα, τα οποια είναι καταχωρημένα στο
Οπτικοακουστικό Αρχείο της ΕΡΤ
,

σε σκηνοθεσία Άγγελου Κοβότσου, σενάριο Βάσως Χεκίμογλου, με την Τούλα Σταθοπούλου στον ρόλο της Φραγκογιαννούς (1993).


"Η Φόνισσα" (1993)
Σκηνοθεσία: Άγγελος Κοβότσος
Σενάριο: Βάσω Χεκίμογλου
Ερμηνεία: Τούλα Σταθοπούλου (Φραγκογιαννού)

Κουστούμια: Αγελική Σαμαρά
Σκηνικά: Γιώργος Γεωργίου
Διεύθυνση φωτογραφίας: Γιάννης Δασκαλοθανάσης
Μουσική: Γιώργος Παπαδάκης
Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 2

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 3



------------------------------------------------------------------------------

Τέλος,η διασημότερη θεατρική διασκευή του έργου είναι αυτή σε σκηνοθεσία και σενάριο του Σωτήρη Χατζάκη, με τη Λυδία Κονιόρδου στον ρόλο της Φραγκογιαννούς (1998).

------------------------------------------------------------------------------

Ολόκληρο το έργο Η φόνισσα σε ηλεκτρονική μορφή βρίσκεται στο
Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού
.
Για να το διαβάσετε πατήστε ΕΔΩ!

------------------------------------------------------------------------------

Διασκέυή του έργου Η φόνισσα σε κόμικς από τη Ντ. Τσαρουχα έγινε πρόσφατα (2009).

"Η Φόνισσα" (κόμικς)
Δημιουργός: Ντ. Τσαρούχα


Για να δείτε το κόμικς στην ιστοσελίδα της δημιουργού πατήστε ΕΔΩ!

------------------------------------------------------------------------------

Βιογραφικά στοιχεία για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του
ΕΚΕΒΙ: "Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης"



ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΛ. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ & ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ
ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΤ


--------------------------------------------------------------------

Το video που ακολουθεί είναι ένα λογοτεχνικό αφιέρωμα
στη ζωή και το έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη
από τη σειρά εκπομπών της ΕΡΤ "Εποχές και Συγγραφείς"
σε σκηνοθεσία Τάσου Ψαρρά (1999)

ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΤ
ΣΕΙΡΑ "ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ"
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ (1999)
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΤΑΣΟΣ ΨΑΡΡΑΣ


---------------------------------------------------------------------

Η τηλεταινία "Καλή σου νύκτα κυρ-Αλέξανδρε" (1996) σε σκηνοθεσία Γιάννη Σμαραγδή, είναι μια αναπαράσταση στιγμιότυπων της ζωής του Παπαδιαμάντη από μια παρέα ηθοποιών, στη γενέτειρα του συγγραφέα, Σκιάθο, με δραματοποίηση αποσπασμάτων από τα έργα: "Η υπηρέτρα", "Τα δαιμόνια στο ρέμα", "Όνειρο στο κύμα", "Στο Χριστό στο Κάστρο", "Η φόνισσα". Τον ρόλο του Παπαδιαμάντη ενσαρκώνει ο αξέχαστος Βασίλης Διαμαντόπουλος.

ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΤ
"ΚΑΛΗ ΣΟΥ ΝΥΚΤΑ ΚΥΡ-ΑΛΕΞΑΝΔΡΕ" (1996)
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΜΑΡΑΓΔΗΣ
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: ΒΑΣΙΛΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ


---------------------------------------------------------------------

Στη σειρά εκπομπών "Παρασκήνιο" (1988), τρεις νεοέλληνες συγγραφείς, ο Αλέξανδρος Κοτζιάς, ο Γιώργος Χειμωνάς και ο Μένης Κουμανταρέας διαβάζουν αποσπάσματα από το διήγημα του Παπαδιαμάντη "Έρωτας στα χιόνια", παραθέτοντας τις απόψεις τους για το διήγημα αυτό.

ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΤ
ΣΕΙΡΑ "ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ: ΄ΕΡΩΤΑΣ ΣΤΑ ΧΙΟΝΙΑ΄" (1988)
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΛΑΚΗΣ ΠΑΠΑΣΤΑΘΗΣ


---------------------------------------------------------------------

Το επεισόδιο της σειράς "Η δε πόλις ελάλησεν: Σκιάθος - Παπαδιαμάντης" μας ταξιδεύει στο ειδυλλιακό τοπίο της Σκιάθου μέσα από τη ματιά και τον λόγο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Σμαραγδή. Ο Βασίλης Διαμαντόπουλος διαβάζει αποσπάσματα από τα διηγήματα: "Ολόγυρα στη λίμνη", "Τα δαιμόνια στο ρέμα", "Υπό την βασιλικήν δρυν", "Έρως - ήρως", "Αμαρτίας φάντασμα" και "Σπιτάκι στη θάλασσα". Ο Γρηγόρης Βαλτινός διαβάζει αποσπάσματα από το "Άξιον εστί του Ελύτη".

ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΤ
ΣΕΙΡΑ "Η ΔΕ ΠΟΛΙΣ ΕΛΑΛΗΣΕΝ:
ΣΚΙΑΘΟΣ - ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ" (1989)
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΜΑΡΑΓΔΗΣ
ΑΝΑΓΝΩΣΗ: ΒΑΣΙΛΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ & ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ


---------------------------------------------------------------------





Επιμέλεια ιστοσελίδας: Φιλοθέη Κολίτση

Τρίτη, 12 Οκτωβρίου 2010

ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΚΑΒΙΤΣΑΣ, Ο ΖΗΤΙΑΝΟΣ (1897) / ANDREAS KARKAVITSAS, THE BEGGAR (1897)




Website counter


ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΚΑΒΙΤΣΑΣ
(1865-1922)



Ο Ανδρέας Καρκαβίτσας γεννήθηκε στα Λεχαινά της Ηλείας, πρωτότοκος γιος του Δημητρίου Καρκαβίτσα και της Άννας το γένος Σκαλτσά. Είχε τέσσερις αδερφούς και τέσσερις αδερφές. Τα πρώτα γράμματα έμαθε στη γενέτειρά του και δεκατριών χρόνων πήγε στην Πάτρα για γυμνασιακές σπουδές. Στην Πάτρα μελέτησε ελληνική μυθολογία και ελληνική λογοτεχνία, κυρίως τους Επτανήσιους και τους πεζογράφους της Α' Αθηναϊκής Σχολής. Την περίοδο αυτή χρονολογείται ο άτυχος έρωτάς του για την Ιολάνθη Βασιλειάδη, από τη μορφή της οποίας θεωρείται πως εμπνεύστηκε για την ηρωίδα της Λυγερής (1896). Το 1883 γράφτηκε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών από οπού αποφοίτησε πέντε χρόνια αργότερα.

Στην Αθήνα σχετίστηκε με τον Κωστή Παλαμά, τον Κων/νο Χατζόπουλο και τον Γρηγόριο Ξενόπουλο. Η προκήρυξη του διαγωνισμού διηγήματος της Εστίας τον ώθησε στο χώρο της ηθογραφίας και ταξίδεψε σε χωριά της Ρούμελης για να συλλέξει λαογραφικά και ιστορικά στοιχεία τα οποία χρησιμοποίησε στα πρώτα έργα του.

Το 1889 στρατεύτηκε και κατά τη διάρκεια της θητείας του στο Μεσολόγγι γνώρισε τις άθλιες συνθήκες ζωής της ελληνικής υπαίθρου. Τις εντυπώσεις του κατέγραψε σε μια σειρά οδοιπορικών σημειώσεων, που αξιοποίησε στη νουβέλα του Ο Ζητιάνος το 1897. Υπηρέτησε επίσης ως έφεδρος δόκιμος γιατρός και το 1891 μετά τη λήξη της στρατιωτικής του θητείας διορίστηκε υγειονομικός γιατρός στο ατμόπλοιο Αθήναι, με το οποίο ταξίδεψε στη Μεσόγειο, τη Μαύρη Θάλασσα, τα παράλια της Μικράς Ασίας και τον Ελλήσποντο. Οι εμπειρίες του από την περίοδο αυτή της ζωής του περιέχονται στο ταξιδιωτικό ημερολόγιο "Σ' Ανατολή και Δύση" και αξιοποιήθηκαν στη συλλογή διηγημάτων "Λόγια της Πλώρης" (1899). Από τον Αύγουστο του 1896 και ως το 1921 υπήρξε μόνιμος αξιωματικός του ελληνικού στρατού φθάνοντας ως το βαθμό του γενικού αρχίατρου. Από τη θέση αυτή συνέχισε να ταξιδεύει με συνεχείς μεταθέσεις που επιδίωξε ο ίδιος (την έντονη αυτή επιθυμία του για τα ταξίδια ονόμαζε ο ίδιος αειφυγία).

Υπήρξε μέλος της Εθνικής Εταιρίας που προωθούσε τη Μεγάλη Ιδέα και η ήττα του 1897 στάθηκε για τον Καρκαβίτσα μια μεγάλη απογοήτευση. Μέλος του Στρατιωτικού Συνδέσμου το 1909, συμμετείχε στο κίνημα στο Γουδί, στράφηκε όμως στη συνέχεια εναντίον του Βενιζέλου. Πήρε μέρος στους Βαλκανικούς πολέμους ως στρατιωτικός γιατρός και το 1916 αντιτάχτηκε στο κίνημα Εθνικής Αμύνης με αποτέλεσμα να τεθεί σε περιορισμό και να εξοριστεί στη συνέχεια ση Μυτιλήνη. Στο στράτευμα επανήλθε το 1920 και αποστρατεύτηκε δυο χρόνια αργότερα με δική του αίτηση. Οι κακουχίες της εξορίας συνέβαλαν στον κλονισμό της υγείας του και το 1922 πέθανε από φυματίωση του λάρυγγα. Σύντροφός του στα τελευταία χρόνια της ζωής του στάθηκε η Δέσποινα Σωτηρίου.

Η πορεία του Ανδρέα Καρκαβίτσα στα γράμματα ξεκίνησε στα πλαίσια της φθίνουσας περιόδου του Αθηναϊκού Ρομαντισμού. Από την περίοδο αυτή σώζονται χειρόγραφα από ποιητικά και πεζά έργα του στην καθαρεύουσα. Πολύ σύντομα όμως στράφηκε στη δημοτική και έγινε δημοφιλής στους λογοτεχνικούς κύκλους, δημοσιεύοντας από το 1885 άρθρα ποικίλου περιεχομένου, διηγήματα και νουβέλες σε πολλά αθηναϊκά λογοτεχνικά περιοδικά και εφημερίδες. Τις εκδόσεις των έργων του φρόντιζε ο ίδιος διορθώνοντας και συμπληρώνοντας τις αρχικές μορφές των κειμένων του. Το 1898 βραβεύτηκε στο διαγωνισμό της Εστίας για το διήγημα Πάσχα στα Πέλαγα και το 1911 τιμήθηκε με το αργυρό Σταυρό. Γύρω στο 1905 η λογοτεχνική παραγωγή του παρουσίασε σημαντική κάμψη που διάρκεσε ως το τέλος της ζωής του με μοναδική εξαίρεση τη διετία 1918-1920, οπότε ξεκίνησε η ενασχόλησή του με τη συγγραφή σχολικών αναγνωσμάτων σε συνεργασία με τον Επαμεινώνδα Παπαμιχαήλ. Πριν το θάνατό του εξέδωσε δυο ακόμη συλλογές παλιότερων διηγημάτων του με στρατιωτική θεματογραφία (Διηγήματα για τα παλικάρια μας και Διηγήματα του γυλιού), ενώ δεν κατόρθωσε να ολοκληρώσει τον Αρματωλό, μυθιστόρημα που είχε ξεκινήσει από το 1894.

Στο λογοτεχνικό έργο του Καρκαβίτσα κυριαρχεί η δημοτική γλώσσα στη μετριοπαθή της έκφραση. Η συμβολή του συγγραφέα στο δημοτικιστικό Αγώνα χρονολογείται ήδη από το 1892 (τέσσερα χρόνια μετά την έκδοση του έργου του Ψυχάρη Το ταξίδι μου), όταν στον πρόλογο της έκδοσης της πρώτης συλλογής διηγημάτων τοποθετήθηκε υπέρ της δημοτικής. Στη συνέχεια πήρε μέρος στην ίδρυση της εταιρίας "Η Εθνική Γλώσσα" (1905) και ήταν μέλος του Εκπαιδευτικού Ομίλου και της Λαογραφικής Εταιρίας του Νικόλαου Πολίτη. Ωστόσο ποτέ δεν ασπάστηκε τις ακρότητες του Ψυχάρη και προσπάθησε να σταθεί ανάμεσα στις ακραίες θέσεις του γλωσσικού ζητήματος. Η πεζογραφία του κινήθηκε αρχικά στα πλαίσια της ειδυλλιακής ηθογραφίας με αρκετά λαογραφικά στοιχεία και πέρασε σταδιακά προς τον ρεαλισμό με στοιχεία κοινωνικού προβληματισμού, με σχηματικό ορόσημο τη Λυγερή (1890) και κορυφαία έκφραση τον Ζητιάνο (1897). Από τα ογδόντα συνολικά διηγήματά σταθμός στάθηκε η συλλογή Τα Λόγια της Πλώρης του 1899, ενώ στο τελευταίο έργο του Ο Αρχαιολόγος (1903) προσπάθησε να λειτουργήσει διδακτικά, προβάλλοντας τις ιδέες του για μια γόνιμη σχέση των νεοελλήνων με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό.

Από την ιστοσελίδα του ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ [Ε.ΚΕ.ΒΙ.]

"Ο ΖΗΤΙΑΝΟΣ" (1897)
(μυθιστόρημα)


Ανάγνωση του μυθιστορήματος κυκλοφορεί από τη σειρά "Ακούστε ένα βιβλίο" (Εκδότης: Γ. Παγουλάτος) σε 5 CD.


Τηλεοπτική διασκευή δεκατριών επεισοδίων του μυθιστορήματος του Ανδρέα Καρκαβίτσα "Ο Ζητιάνος" μεταφέρθηκε στη μικρή οθόνη σε σκηνοθεσία του Μάριου Ρετσίλα. Ακολουθούν σύνδεσμοι για τα 13 επεισόδια της σειράς από το Οπτικοακουστικό Αρχείο της ΕΡΤ.
Σκηνοθεσία: Μάριος Ρετσίλας
Ζητιάνος (Τζιριτόκωστας): Ανέστης Βλάχος
Σκηνικά-Κοστούμια: Αντρέας Σαραντόπουλος
Μουσική: Βασίλης Τενίδης



ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 2

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 3

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 4

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 5

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 6

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 7

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 8

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 9

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 10

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 11

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 12

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 13


Επιμέλεια ιστοσελίδας: Φιλοθέη Κολίτση


Κυριακή, 10 Οκτωβρίου 2010

Η ΚΟΜΨΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΚΑΝΤΖΟΧΟΙΡΟΥ / L' ELEGANCE DU HERISSON




Website counter

MURIEL BARBERY
Η ΚΟΜΨΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΚΑΝΤΖΟΧΟΙΡΟΥ (2006/ 2008)



"To όνομά μου είναι Ρενέ. Είμαι πενήντα τεσσάρων χρονών, χήρα, μικρόσωμη, στρουμπουλή και άσχημη. Τα τελευταία είκοσι εφτά χρόνια είμαι η θυρωρός του κτιρίου στην οδό Γκρενέλ 7, ενός όμορφου μεγάρου που χωρίζεται σε οκτώ μεγάλα υπερπολυτελή διαμερίσματα. Δε σπούδασα, ήμουν πάντοτε φτωχή, διακριτική και ασήμαντη. Ανταποκρίνομαι όμως τέλεια, σε ό,τι η κοινωνία πιστεύει ως υπόδειγμα θυρωρού πολυκατοικίας. Κανείς δεν μπορεί ν' αντιληφθεί ότι γνωρίζω πολύ περισσότερα από τους πλούσιους αλαζόνες."
"Το όνομά μου είναι Παλόμα. Είμαι δώδεκα χρονών και μένω στην οδό Γκρενέλ 7, σ' ένα αρχοντικό διαμέρισμα. Εντούτοις, παρά την καλοτυχία και τα πλούτη, από πολύ καιρό ότι ο τελικός προορισμός μου είναι η γυάλα με τα ψάρια. Πώς το γνωρίζω; Τυχαίνει να είμαι έξυπνη. Εξαιρετικά έξυπνη μάλιστα. Γι αυτό έχω πάρει την απόφασή μου. Στο τέλος της σχολικής χρονιάς, τη μέρα των γενεθλίων μου, στις 16 Ιουνίου, θα αυτοκτονήσω."


Ακολουθούν: απόσπασμα του βιβλίου στα αγγλικά [audiobook] και το trailer της ταινίας με αγγλικούς υπότιτλους


"The elegance of the hedgehog" [audiobook]


"Le hérisson" [trailer]

Στη συνέχεια παρατίθενται πληροφορίες σχετικά με έργα τέχνης, παιχνίδια, συνήθειες κλπ που αναφέρονται στο βιβλίο, μαζί με τα σχετικά αποσπάσματα από το μυθιστόρημα της Muriel Barbery:

Pieter Claesz "Still LIfe with Oysters"

"Είναι μια νεκρή φύση που παριστάνει ένα τραπέζι στρωμένο για ελαφρύ γεύμα με στρείδια και ψωμί. Σε πρώτο πλάνο, μέσα σε ασημένιο πιάτο, μισοξεφλουδισμένο λεμόνι και μαχαίρι με σκαλιστή λαβή. Σε δεύτερο πλάνο δύο στρείδια κλειστά, με εμφανώς φιλντισένια κελύφη, κι ένα πιάτο από κασσίτερο, το οποίο σίγουρα περιέχει χοντροκομμένο πιπέρι. Ανάμεσά τους, γερμένο ποτήρι, κομμάτι ψωμιού με άσπρη ψίχα και, αριστερά, μεγάλο ποτήρι μισογεμισμένο με απαλόχρωμο και χρυσαφένιο υγρό, κυρτό σαν αναποδογυρισμένος τρούλος και με το χοντρό κυλινδρικότου πόδι διακοσμημένο με βούλες από γυαλί. Η χρωματική γκάμα καλύπτει από κίτρινο έως εβένινο μαύρο. Το φόντο είναι θαμπά χρυσαφένιο, λίγο μουντό. (σ. 229)


Pieter Claesz "Still LIfe with Oysers"

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑΠΩΝΕΖΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Το γιαπωνέζικο παιχνίδι "Go":

"Είναι υπέροχο παιχνίδι. Σα να λέμε γιαπωνέζικο σκάκι. [...] Πέραν του ότι είναι παιχνίδι που παίζεται σε μία τετράγωνη βάση και οι δύο αντίπαλοι έχουν μαύρα και λευκά πιόνια, διαφέρει από το σκάκι όσο ο σκύλος από τη γάτα. Στο σκάκι πρέπει να σκοτώσεις για να κερδίσεις. Στο "γκο" πρέπει να δημιουργήσεις για να επιβιώσεις. [...] Μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του "γκο" είναι ότι για να κερδίσεις πρέπει να επιβιώσεις, αλλά και ν' αφήσεις τον άλλον να επιβιώσει. Ο υπερβολικά άπληστος χάνει. Είναι ένα οξυδερκές παιχνίδι ισορροπίας, στο οποίο πρέπει να αποκτήσεις το πλεονέκτημα χωρίς να συντρίψεις τον άλλον." (σσ. 127-129)



Go Basics, how to play the ancient game of Go [part 1]




Go Basics, how to play the ancient game of Go [part 2]
Τα Γιαπωνέζικα Κόμικς "Μάγκα"

"Ελπίζω ότι σε κάμποσους μήνες θα μπορώ να διαβάζω τα αγαπημένα μου μάγκα στο πρωτότυπο. Η μαμά δεν καταλαβαίνει πώς ένα τόσο προικισμένο κοριτσάκι σαν κι εσένα μπορεί να διαβάζει μάγκα. Δεν μπήκα καν στον κόπο να της εξηγήσω ότι μάνγκα στα ιαπωνικά σημαίνει απλώς κόμικς. Νομίζει ότι ποτίζομαι με υποκουλτούρα κι εγώ δε θέλω να τη διαψεύσω." (σσ. 21)


"Manga Nippon Mukashibanashi"




"Manga Nippon Mukashi Banashi Opening"

Η γιαπωνέζικη μορφή τέχνης "Γουάμπι"

"Η αισθητική δεν είναι τίποτε άλλο από τη μύηση στην αρμονία, ένα είδος Οδού του Σαμουράι [...] Στα ιαπωνικά γουάμπι σημαίνει "κάποια ταπεινή μορφή του ωραίου, μια ποιότητα λεπτότητας, συγκαλυμμένη πίσω από ένα αδροκαμωμένο προσωπείο" (σ. 189)




"Wabi Sabi"

Γιαπωνέζικος κινηματογράφος: Yasujiro Ozu "Αδερφές Μουνεκάτα"

"Και ιδού το κλειδί της ταινίας: (Σετσούκο) 'Αληθινά καινοτόμο είναι ό,τι παρά το χρόνο, δε γερνάει.'
Η καμέλια πάνω στα βρύα του ναού, το βιολετί χρώμα των βουνών του Κιότο, ένα φλιτζάνι από μπλε πορσελάνη, τούτη η εκκόλαψη της καθαρής ομορφιάς στην καρδιά των εφήμερων παθών, δεν είναι αυτά που όλοι προσδοκούμε; Και όσα εμείς οι άλλοι, οι πολιτισμοί της Δύσης, δεν μπορούμε να αγγίξουμε; Η ενατένιση της αιωνιότητας μέσα στην ίδια την κίνηση της ζωής." (σ. 113)



"The Munekata Sisters (Munekata kyōdai, 1950)"


"Ο Νεοζηλανδέζικος πολεμικός χορός "χάκα"

"Κατάλαβα όταν οι Νεοζηλανδοί παίκτες άρχισαν το χάκα τους. Ανάμεσά τους ξεχώριζε ένας πολύ ψηλός παίκτης, Μαορί, πολύ νέος. Αυτός μου χτύπησε στο μάτι από την πρώτη στιγμή λόγω του ύψους του, αλλά στη συνέχεια λόγω του τρόπου που κινιόταν. Ένα είδος πολύ περίεργης κίνησης, πολύ ρευστής, αλλά προπάντων πολύ συγκεντρωμένης. Θέλω να πω ότι ήταν πολύ συγκεντρωμένος στον εαυτό του. [...] [Μου έδινε την εντύπωση ότι] τον έβλεπα να κινείται, ναι, αλλά παραμένοντας στη θέση του. [...] Κινιόταν, έκανε τις ίδιες κινήσεις με τους υπόλοιπους, αλλά ενώ οι κινήσεις των άλλων απευθύνονταν προς τους αντιπάλους τους και τους θεατές που τους παρακολουθούσαν, οι κινήσεις του συγκεκριμένου παίχτη ήταν γι αυτόν τον ίδιον, επικεντρωμένες πάνω του, και τούτο του προσέδιδε μια παρουσία, μια ένταση απίστευτη. Και άξαφνα το χάκα, το οποίο ήταν ένας πολεμικός ύμνος, απέκτησε όλη του τη δύναμη. Αυτό που δημιουργεί τη δύναμη του στρατιώτη δεν είναι η ενέργεια την οποία εκείνος ο ίδιος αναπτύσσει, για να φοβερίσει τον άλλον, στέλνοντάς του πάμπολλα μηνύματα, είναι η δύναμη της αυτοσυγκέντρωσης, βάσει της οποίας έχει παράλληλα ως επίκεντρο τον εαυτό του. Ο παίκτης Μαορί έγινε ένα δέντρο, μια πανύψηλη, άφθαρτη βελανιδιά, με βαθιές ρίζες, μια ισχυρή ακτινοβολία και όλος ο κόσμος το αισθανόταν. Και όμως είχαμε τη βεβαιότητα πως η πανύψηλη βελανιδιά μπορούσε ακόμη να πετάξει, πως ήταν γρήγορη σαν τον άνεμο, παρά τις απλωμένες ρίζες της ή χάρη σ' αυτές." (σσ. 38-40)




"H ωδή της Διδούς" (Ο θρήνος της Διδούς)
από το έργο 'Διδώ και Αινείας' του Purcell"

Thy hand, Belinda (lovest soul), darkness shades me,
On thy bossom let me rest.
When I am laid in earth
May my wingsrreate
No trouble in thy breast.
Remember me, remember me,
But ah! forget my fate.



"Dido's Lament"
[Purcell "Dido and Aeneas"]



Επιμέλεια ιστοσελίδας: Φιλοθέη Κολίτση

fk




Παρασκευή, 24 Σεπτεμβρίου 2010

ΚΑΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ & ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ! / KALI CHRONIA!




Website counter

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΝΙΚΟ ΚΑΒΒΑΔΙΑ
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΣΑΒΒΑΤΟ 18 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ
ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΗΠΟΥ
9 μ.μ.
(Είσοδος ελεύθερη)


Νίκος Καββαδίας
(1910-1975)

Για να δείτε την αφίσα της εκδήλωσης πατήστε ΕΔΩ!

Για να δείτε την πρόσκληση της εκδήλωσης πατήστε ΕΔΩ!

Για να δείτε VIDEO με μελοποιημενα ποιηματα του Καββαδία πατήστε ΕΔΩ!


ΚΑΛΗ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ Η ΝΕΑ
ΣΧΟΛΙΚΗ & ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΧΡΟΝΙΑ
ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ, ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ!


Σε όλα τα πρωτάκια...
της Α΄ Δημοτικού!
της Α΄ Γυμνασίου!
της Α΄ Λυκείου!
του Α΄ Έτους Πανεπιστημίου!
κλπ, κλπ, κλπ...


"Ένας μικρός γλυκός παλιός Σεπτέμβρης"

Ένας μικρός Σεπτέμβρης βάζει τα κλάματα
που στο σχολειό τον πάνε να μάθει γράμματα
Θέλει να παίξει ακομα με τ' άστρα τ' ουρανού
πριν έρθουν πρωτοβρόχια και συννεφιές στο νου.

Πρωτάκι, σκολιαρούδι, του κλέβουν το τραγούδι!

Ένας γλυκός Σεπτέμβρης, στάζει το μέλι του,
γλυκό παλικαράκι, τρυγάει τ' αμπέλι του!
Στα Σπάτα λινοβάτης, στο Κορωπί γαμπρός
να τρέμουν τα κορίτσια στα βλέφαρά του μπρος.

Φυσάει ο Απηλιώτης, ο Ζέφυρος της νιότης!

Ένας παλιός Σεπτέμβρης φίλος αχώριστος,
καθώς περνούν τα χρόνια γίνεται αγνώριστος.
Το κόκκινο ραγίζει στα μήλα της Ροδιάς
κίτρινα πέφτουν φύλλα στον κήπο της καρδιάς.

Κι η νύχτα μεγαλώνει, δίχτυα στο φως απλώνει...





Παντελής Θαλασσινός
"Ένας μικρός γλυκός παλιός Σεπτέμβρης"




"Στις αρχές του φθινοπώρου"
Ερμηνεία: Ελευθερία Αρβανιτάκη
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Στίχοι: Λ. Λαζόπουλος

Πέμπτη, 23 Σεπτεμβρίου 2010

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ / ANCIENT GREEK LANGUAGE I




Website counter


ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
ΚΕΙΜΕΝΑ & ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ


Στην ιστοσελίδα αυτή οι μαθητές της Α΄ Γυμνασίου μπορούν να βρουν βιντεάκια στα οποία ακούν να διαβάζεται το αρχαίο κείμενο στην πρωτότυπη μορφή του (αρχαία ελληνικά) όσο και στη νεοελληνική του μετάφραση.

Όλα τα βίντεο είναι καταχωρημένα στην ιστοσελίδα
http://www.ellinikoslogos.gr/


------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 2

Ἐν Ἀθήναις τοὺς παῖδας μετ' ἐπιμελείας διδάσκουσι καὶ νουθετοῦσι. Πρῶτον μὲν καὶ τροφὸς καὶ μήτηρ καὶ παιδαγωγὸς καὶ αὐτὸς ὁ πατὴρ ἐπιμελοῦνται ὅπως βέλτιστος γενήσεται ὁ παῖς, διδάσκοντες ὅτι τὸ μὲν δίκαιον, τὸ δὲ ἄδικον καὶ τόδε μὲν καλόν, τόδε δὲ αἰσχρόν ἐστι. Εἶτα δέ, ἐπειδάν οἱ παῖδες εἰς ἡλικίαν ἔλθωσιν, οἱ γονεῖς εἰς διδασκάλων πέμπουσιν, ἔνθα οἱ μὲν γραμματισταὶ ἐπιμελοῦνται ὅπως γράμματα μάθωσι καὶ τὰ γεγραμμμένα ἐννοῶσι, οἱ δὲ κιθαρισταὶ τῷ κιθαρίζειν ἡμερωτέρους αὐτοὺς ποιεῖν πειρῶνται καὶ τάς τῶν παίδων ψυχάς πρὸς τὸν ρυθμὸν καὶ τὴν ἁρμονίαν οἰκειοῦσι. Ἔτι οἱ παῖδες ἐν γυμνασίοις καὶ παλαίστραις φοιτῶσιν, ἔνθα οἱ παιδοτρίβαι βελτίω τὰ σώματα αὐτῶν ποιοῦσι, ἵνα μὴ ἀναγκάζωνται ἀποδειλιᾶν διὰ τὴν τῶν σωμάτων πονηρίαν.




"Η εκπαίδευση των παιδιών στην αρχαία Αθήνα"
Πλάτωνος, Πρωταγόρας 325c – 326
(ελεύθερη διασκευή)


Αν θέλετε να δοκιμάσετε τις δυνάμεις σας με ένα e-test πατήστε ΕΔΩ!

------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 3

Ἀθηναῖοι, ὡς καὶ οἱ ἑτέρας πόλεις κατοικοῦντες, πολλὰ ἐν τῷ βίῳ ἐπιτηδεύουσι, ἵνα τὰ ἀναγκαῖα πορίζωνται: Ναυσικύδης ναύκληρος ὤν περὶ τὴν τοῦ σώματος τροφὴν ἐαυτῷ καὶ τοῖς οἰκείοις ἐσπούδαζε, τοῦτ' αὐτὸ δ' ἐποίουν Ξένων ὁ ἔμπορος καὶ Ξενοκλῆς ὁ κάπηλος. Πολύζηλος ἀπὸ ἀλφιτοποιίας ἑαυτὸν καὶ οἰκέτας ἔτρεφε, ἔτι δὲ πολλάκις τῇ πόλει ἐλειτούργει. Γλαύκων ὁ Χολαργεὺς ἐγεώργει καὶ βοῦς ἔτρεφε, Δημέας δὲ ἀπὸ χλαμυδουργίας διετρέφετο, Μεγαρέων δέ οἱ πλεῖστοι ἀπὸ ἐξωμιδοποιίας. Οὐκ ὀλίγοι τῶν πολιτῶν τέχνην τινά ἐξεμάνθανον, οἷον τὴν τῶν λιθοξόων, κεραμέων, τεκτόνων, σκυτοτόμων, καὶ πλεῖστα ἐπιτήδεια τῷ βίῳ ἐξειργάζοντο.




"Επαγγέλματα των Αρχαίων Αθηναίων"
Ξενοφῶντος, Ἀπομνημονεύματα 2.7.6
(ελεύθερη διασκευή)


------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 4

Πλέομεν ὅσον τριακοσίους σταδίους καὶ νήσῳ μικρᾷ καὶ ἐρήμῃ προσφερόμεθα. Μείναντες δὲ ἡμέρας ἐν τῇ νήσῳ πέντε, τῇ ἕκτῃ ἐξορμῶμεν καὶ τῇ ὀγδόῃ καθορῶμεν ἀνθρώπους πολλοὺς ἐπὶ τοῦ πελάγους διαθέοντας, ἅπαντα ἡμῖν προσεοικότας καὶ τὰ σώματα καὶ τὰ μεγέθη, πλὴν τῶν ποδῶν μόνων∙ ταῦτα γὰρ φέλλινα ἔχουσιν∙ ἀφ' οὗ δή, οἶμαι, καὶ καλοῦνται Φελλόποδες. Θαυμάζομεν οὖν ὁρῶντες οὐ βαπτιζομένους, ἀλλὰ ὑπερέχοντας τῶν κυμάτων καὶ ἀδεῶς ὁδοιποροῦντας. Οἱ δὲ καὶ προσέρχονται καὶ ἀσπάζονται ἡμᾶς ἑλληνικῇ φωνῇ λέγουσί τε εἰς Φελλώ τὴν αὑτῶν πατρίδα ἐπείγεσθαι. Μέχρι μὲν οὖν τινος συνοδοιποροῦσι ἡμῖν παραθέοντες, εἶτα ἀποτρεπόμενοι τῆς ὁδοῦ βαδίζουσιν εὔπλοιαν ἡμῖν ἐπευχόμενοι.






"Ένα ταξίδι επιστημονικής φαντασίας"
Λουκιανοῦ, Ἀληθής Ἱστορία 2.3-4 (διασκευή)
[Παραγωγή βίντεο:
Πειραματικό Γυμνάσιο Ρεθύμνου Πανεπιστημίου Κρήτης]


------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 5

Τῶν Ἀθήνησι προεστηκότων ἔλεγόν τινες ὡς γιγνώσκουσι μὲν τὸ δίκαιον, διὰ δὲ τὴν τοῦ πλήθους πενίαν ἀναγκάζονται ἀδικώτεροι εἶναι περὶ τάς πόλεις. Ἐκ τούτου ἐπεχείρησα σκοπεῖν εἴ πῃ δύναιντ' ἂν οἱ πολῖται διατρέφεσθαι ἐκ τῆς ἑαυτῶν. Τοῦτο μέν οὖν εὐθὺς ἀνεφαίνετό μοι, ὅτι ἡ χώρα πέφυκεν οἵα πλείστας προσόδους παρέχεσθαι. Αἱ μέν γὰρ ὧραι ἐνθάδε πρᾳόταταί εἰσι∙ ἃ δὲ πολλαχοῦ οὐδὲ βλαστάνει, ἐνθάδε καρποφορεῖ. Ὥσπερ δὲ ἡ γῆ, οὕτω καὶ ἡ περὶ τὴν χώραν θάλαττα παμφορωτάτη ἐστίν. Καὶ μὴν ὅσαπερ οἱ θεοὶ ἐν ταῖς ὥραις ἀγαθὰ παρέχουσιν, καὶ ταῦτα πάντα ἐνταῦθα πρῳαίτατα μέν ἄρχεται, ὀψιαίτατα δὲ λήγει. Πρὸς τούτοις καὶ ἀίδια ἀγαθὰ ἔχει ἡ χώρα. Πέφυκεν μέν γὰρ λίθος ἐν αὐτῇ ἄφθονος, ἐξ οὗ κάλλιστοι μὲν ναοί, κάλλιστοι δὲ βωμοὶ γίγνονται, εὐπρεπέστατα δὲ θεοῖς ἀγάλματα. Ἔστι δὲ καὶ γῆ, ἥ σπειρομένη μὲν οὐ φέρει καρπόν, ὀρυττομένη δὲ πολλαπλασίους τρέφει ἢ εἰ σῖτον ἔφερε. Καὶ μὴν ὑπάργυρός ἐστι.




"Ο πλούτος της αττικής γης"
Ξενοφῶντος, Πόροι, 1.1-5 (διασκευή)


------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 6

Ἔλαφος εὐμεγέθης ὥρᾳ θέρους διψῶν παραγίνεται ἐπὶ τινα πηγὴν διαυγῆ καὶ βαθεῖαν καὶ πιών ὅσον ἤθελεν προσεῖχεν τῇ τοῦ σώματος ἰδέᾳ. Καὶ μάλιστα μὲν ἐπᾐνει τὴν φύσιν τῶν κεράτων ὡς κόσμος εἴη παντὶ τῷ σώματι. Ἔψεγεν δὲ τὴν τῶν σκελῶν λεπτότητα ὡς οὐχ οἵων τε ὄντων φέρειν πᾶν τὸ βάρος.

Ἐν ᾧ δὲ πρὸς τούτοις ἦν, ὑλακὴ τε κυνῶν αἰφνιδίως ἀκούεται καὶ κυνηγέται πλησίον. Ὁ δὲ πρὸς φυγὴν ὥρμα καὶ μέχρις ὅπου διὰ πεδίου ἐποιεῖτο τὸν δρόμον, ἐσᾡζετο ὑπὸ τῆς ὠκύτητος τῶν σκελῶν. Ἐπεί δὲ εἰς πυκνὴν καὶ δασεῖαν ὕλην ἐνέπεσεν, ἐμπλακέντων αὐτῷ τῶν κεράτων ἑάλω, πείρᾳ μαθών ὅτι ἄρα ἄδικος ἦν τῶν ἰδίων κριτὴς ψέγων μὲν τὰ σώζοντα, ἐπαινῶν δὲ τὰ προδόντα αὑτόν.






"Η ομορφιά δεν είναι το παν"
Μῦθος τοῦ Αἰσώπου (διασκευή)
[Παραγωγή βίντεο:
Πειραματικό Γυμνάσιο Ρεθύμνου Πανεπιστημίου Κρήτης]


------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 7

Ἀλέξανδρος δὲ ὡς ἐς Γόρδιον παρῆλθε, πόθος λαμβάνει αὐτὸν τὴν ἅμαξαν ἰδεῖν τὴν Γορδίου καὶ τοῦ ζυγοῦ τῆς ἁμάξης τὸν δεσμόν. Πρὸς δὲ δὴ ἄλλοις καὶ τόδε περὶ τῆς ἁμάξης ἐμυθεύετο, ὅστις λύσειε τοῦ ζυγοῦ τῆς ἁμάξης τὸν δεσμόν, τοῦτον χρῆναι ἄρξαι τῆς Ἀσίας. Ἦν δὲ ὁ δεσμὸς ἐκ φλοιοῦ κρανίας καὶ τούτου οὔτε τέλος οὔτε ἀρχὴ ἐφαίνετο. Ἀλέξανδρος δὲ ὡς ἀπόρως μέν εἶχεν ἐξευρεῖν λύσιν τοῦ δεσμοῦ, ἄλυτον δὲ περιιδεῖν οὐκ ἤθελε, μὴ τινα καὶ τοῦτο εἰς τοὺς πολλοὺς κίνησιν ἐργάσηται, παίσας τῷ ξίφει διέκοψε τὸν δεσμὸν καὶ λελύσθαι ἔφη. Ἀπηλλάγη δ' οὖν ἀπὸ τῆς ἁμάξης αὐτὸς τε καὶ οἱ ἀμφ' αὐτὸν ὡς τοῦ λογίου τοῦ ἐπὶ τῇ λύσει τοῦ δεσμοῦ ξυμβεβηκότος. Καὶ γὰρ καὶ τῆς νυκτὸς ἐκείνης βρονταὶ τε καὶ σέλας ἐξ οὐρανοῦ ἐπεσήμηναν∙ καὶ ἐπὶ τούτοις ἔθυε τῇ ὑστεραίᾳ Ἀλέξανδρος τοῖς φήνασι θεοῖς τὰ τε σημεῖα καὶ τοῦ δεσμοῦ τὴν λύσιν.


"Η λύση του γόρδιου δεσμού"
Ἀρριανοῦ, Ἀλεξάνδρου Ἀνάβασις, 2.3.1-8 (διασκευή)


------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 8

ΖΗΝ: Σὺ δέ, ὦ Καλλιδημίδη, πῶς ἀπέθανες; Ἐγὼ μὲν γὰρ παράσιτος ὢν Δεινίου πλέον τοῦ ἱκανοῦ ἐμφαγών ἀπεπνίγην.
ΚΑΛ: Τὸ δὲ ἐμὸν παράδοξόν τι ἐγένετο. Οἶσθα γὰρ καὶ σὺ που Πτοιόδωρον τὸν γέροντα;
ΖΗΝ: Τὸν ἄτεκνον, τὸν πλούσιον;
ΚΑΛ: Ἐκεῖνον αὐτὸν ἀεὶ ἐθεράπευον ὑπισχνούμενον ἐπ' ἐμοὶ τεθνήξεσθαι.
Ἐπεί δὲ ὑπὲρ τὸν Τιθωνὸν ὁ γέρων ἔζη, ἐπίτομόν τινα ὁδὸν ἐπὶ τὸν κλῆρον ἐξηῦρον∙ πριάμενος γὰρ φάρμακον ἀνέπεισα τὸν οἰνοχόον, ἐπειδάν τάχιστα ὁ Πτοιόδωρος αἰτήσῃ πιεῖν, ἐμβαλόντα εἰς κύλικα ἕτοιμον ἔχειν αὐτὸ καὶ ἐπιδοῦναι αὐτῷ∙ εἰ δὲ τοῦτο ποιήσει, ἐλεύθερον ἐπωμοσάμην ἀφήσειν αὐτόν.
ΖΗΝ: Τί οὖν ἐγένετο; Πάνυ γὰρ τι παράδοξον ἐρεῖν ἔοικας.
ΚΑΛ: Ἐπεί τοίνυν λουσάμενοι ἤκομεν, δυὸ δὴ ὁ μειρακίσκος κύλικας ἑτοίμους ἔχων οὐκ οἶδ' ὅπως ἐμοὶ μὲν τὸ φάρμακον, Πτοιοδώρῳ δὲ τό ἀφάρμακτον ἔδωκεν∙ εἶτα ὁ μὲν ἔπινεν, ἐγὼ δὲ αὐτίκα μάλα ἐκτάδην ἐκείμην ὑποβολιμαῖος ἀντ' ἐκείνου νεκρός.
Τί τοῦτο γελᾷς, ὦ Ζηνόφαντε; Καὶ μὴν οὐκ ἔδει γε ἐταίρῳ ἀνδρὶ ἐπιγελᾶν.


"Ένα μοιραίο λάθος"
Λουκιανοῦ, Νεκρικοί Διάλογοι, 17
(διασκευή)


------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 9

Ὁρῶν, ὦ Νικόκλεις, τιμῶντά σε τὸν τάφον τοῦ πατρὸς οὐ μόνον τῷ πλήθει καὶ τῷ κάλλει τῶν ἐπιφερομένων, ἀλλὰ καὶ χοροῖς καὶ μουσικῇ καὶ γυμνικοῖς ἀγῶσιν, ἡγησάμην Εὐαγόραν, εἴ τίς ἐστιν αἴσθησις τοῖς τετελευτηκόσιν περὶ τῶν ἐνθάδε γιγνομένων, χαίρειν ὁρῶντα τὴν τε περὶ αὑτὸν ἐπιμέλειαν καὶ τὴν σὴν μεγαλοπρέπειαν. Πολὺ δ’ ἂν ἔτι πλείω χάριν ἔχοι, εἴ τις δυνηθείη περὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ τῶν κινδύνων αὐτοῦ ἀξίως εἰπεῖν∙ εὑρήσομεν γὰρ τοὺς φιλοτίμους καὶ μεγαλοψύχους τῶν ἀνδρῶν πάντα ποιοῦντας ὅπως ἀθάνατον τὴν περὶ αὑτῶν μνήμην καταλείψουσιν.

Τὶς δ' οὐκ ἂν ἀθυμήσειεν, ὅταν ὁρᾷ τοὺς μὲν περὶ τὰ Τρωϊκὰ γενομένους ὑμνουμένους, αὑτὸν δὲ προειδῇ, μηδ' ἂν ὑπερβάλλῃ τάς ἐκείνων ἀρετάς, μηδέποτε τοιούτων ἐπαίνων ἀξιωθησόμενον; Τούτων δ' αἴτιος ὁ φθόνος∙ οὕτω γὰρ τινες δυσκόλως πεφύκασιν, ὥσθ' ἥδιον ἂν εὐλογουμένων ἀκούοιεν οὕς οὐκ ἴσασιν εἰ γεγόνασιν, ἢ τούτων ὑφ' ὧν εὖ πεπονθότες αὐτοὶ τυγχάνουσιν.


"Ανυπέρβλητα πρότυπα"
Ἰσοκράτους, Εύαγόρας, 1-6
(διασκευή)
.

------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 10

Τοῦτο μὲν πολλῶν ἀκούω, ὡς πάντων κτημάτων κράτιστόν ἐστι φίλος σαφὴς καὶ ἀγαθός, παντὸς δὲ μᾶλλον ἐπιμέλονται οἱ πολλοὶ ἢ φίλων κτήσεως. Καὶ γὰρ οἰκίας καὶ ἀγροὺς καὶ ἀνδράποδα καὶ βοσκήματα καὶ σκεύη ἐπιμελῶς κτῶνται, φίλον δέ, ὅ μέγιστον ἀγαθὸν εἶναί φασιν, οὐχ ὅπως κτήσωνται φροντίζουσι. Καίτοι ποῖος ἵππος ἢ ποῖον ζεῦγος οὕτω χρήσιμον ὥσπερ ὁ χρηστὸς φίλος;

Ποῖον δὲ ἀνδράποδον οὕτως εὔνουν καὶ παραμόνιμον; Ἢ ποῖον ἄλλο κτῆμα οὕτω πάγχρηστον; Ὁ γὰρ ἀγαθὸς φίλος ἑαυτὸν τάττει πρὸς πᾶν τὸ ἐλλεῖπον τῷ φίλῳ καί, ἂν τέ τινα εὖ ποιῆσαι δέῃ, συνεπισχύει, ἂν τέ τις φόβος ταράττῃ, συμβοηθεῖ, καὶ εὖ μὲν πράττοντα πλεῖστα εὐφραίνει, σφαλλόμενον δὲ πλεῖστα ἐπανορθοῖ. Ἀλλ' ὅμως ἕνιοι δένδρα μὲν πειρῶνται θεραπεύειν τοῦ καρποῦ ἕνεκεν, τοῦ δὲ παμφορωτάτου κτήματος, ὅ καλεῖται φίλος, ἀργῶς καὶ ἀνειμένως οἱ πλεῖστοι ἐπιμέλονται.


"Ο Σωκράτης για τη φιλία"
Ξενοφῶντος, Ἀπομνημονεύματα, 2. 4. 1-7
(διασκευή)

------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 11

Ἵνα δὲ ἡ μάχη συνέβη καὶ ἔνθεν ὁρμηθείς ἐπέρασεν τὸν Ὑδάσπην ποταμὸν πόλεις ἔκτισεν Ἀλέξανδρος. Καὶ τὴν μὲν Νίκαιαν τῆς νίκης τῆς κατ' Ἰνδῶν ἐπώνυμον ὠνόμασε, τὴν δὲ Βουκεφάλαν ἐς τοῦ ἵππου τοῦ Βουκεφάλα τὴν μνήμην, ὃς ἀπέθανεν αὐτοῦ ὑπὸ καύματός τε καὶ ἡλικίας καματηρὸς γενόμενος, πολλὰ δέ πρόσθεν ξυγκαμών τε καὶ συγκινδυνεύσας Ἀλεξάνδρῳ, ἀναβαινόμενός τε πρὸς μόνου Ἀλεξάνδρου, ὅτι τοὺς ἄλλους πάντας ἀπηξίου ἀμβάτας, καὶ μεγέθει μέγας καὶ τῷ θυμῷ γενναῖος. Σημεῖον δὲ οἱ ἦν βοὸς κεφαλὴ ἐγκεχαραγμένη, ἐφ' ὅτῳ καὶ τὸ ὄνομα τοῦτο λέγουσιν ὅτι ἔφερεν∙ οἱ δὲ λέγουσιν ὅτι λευκὸν σῆμα εἶχεν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς, μέλας ὢν αὐτός, ἐς βοὸς κεφαλὴν μάλιστα εἰκασμένον. Οὗτος ὁ ἵππος ἐν τῇ Οὐξίων χώρᾳ ἀφανὴς ἐγένετο Ἀλεξάνδρῳ, καὶ Ἀλέξανδρος προεκήρυξεν ἀνὰ τὴν χώραν πάντας ἀποκτενεῖν Οὐξίους, εἰ μὴ ἀπάξουσιν αὐτῷ τὸν ἵππον. Τοσήδε γὰρ σπουδὴ Ἀλεξάνδρῳ ἀμφ' αὐτὸν ἦν.




"Η αγάπη του Αλεξάνδρου για τον Βουκεφάλα"
Ἀρριανοῦ, Ἀλεξάνδρου Ἀνάβασις, 5. 19. 4-6
(διασκευή)
[Παραγωγή βίντεο:
Πειραματικό Γυμνάσιο Ρεθύμνου Πανεπιστημίου Κρήτης]


------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 12

Ἐν δὲ δὴ τῇ Ἀτλαντίδι νήσῳ μεγάλη συνέστη καὶ θαυμαστὴ δύναμις βασιλέων, κρατοῦσα μὲν ἁπάσης τῆς νήσου, πολλῶν δὲ ἄλλων νήσων καὶ μερῶν τῆς ἠπείρου. Αὕτη δὴ πᾶσα συναθροισθεῖσα εἰς ἕν ἡ δύναμις τὸν τε παρ' ὑμῖν καὶ τὸν παρ' ἡμῖν καὶ τὸν ἐντὸς τοῦ στόματος πάντα τόπον μιᾷ ποτε ἐπεχείρησεν ὁρμῇ δουλοῦσθαι. Τότε οὖν ὑμῶν, ὦ Σόλων, τῆς πόλεως ἡ δύναμις εἰς ἅπαντας ἀνθρώπους διαφανής ἀρετῇ τε καὶ ρώμῃ ἐγένετο∙ πάντων γὰρ προέστη εὐψυχίᾳ καὶ τέχναις ὅσαι κατὰ πόλεμον ἐπὶ τοὺς ἐσχάτους ἀφικομένη κινδύνους, καὶ κρατήσασα μὲν τῶν ἐπιόντων τρόπαιον ἔστησε, τοὺς δὲ μήπω δεδουλωμένους διεκώλυσε δουλωθῆναι, τοὺς δ’ ἄλλους ἀφθόνως ἅπαντας ἠλευθέρωσεν. Ὑστέρῳ δὲ χρόνῳ σεισμῶν ἐξαισίων καὶ κατακλυσμῶν γενομένων, ἡ Ἀτλαντὶς νῆσος κατὰ τῆς θαλάττης δῦσα ἠφανίσθη∙ διὸ καὶ νῦν ἄπορον καὶ ἀδιερεύνητον γέγονεν τοὐκεῖ πέλαγος.


"Αθήνα και Ατλαντίδα"
Πλάτωνος, Τίμαιος, 25 a-d
(διασκευή)



"Αθήνα και Ατλαντίδα"
Πλάτωνος, Τίμαιος, 25 a-d
(διασκευή)
[Παραγωγή βίντεο:
Πειραματικό Γυμνάσιο Ρεθύμνου Πανεπιστημίου Κρήτης]



"Αθήνα και Ατλαντίδα"
Πλάτωνος, Τίμαιος, 25 a-d
(διασκευή)
[Παραγωγή βίντεο:
Πειραματικό Γυμνάσιο Ρεθύμνου Πανεπιστημίου Κρήτης]


------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 13

Διονυσίου τυραννοῦντος Φιντίας τις Πυθαγόρειος ἐπιβεβουλευκώς τῷ τυράννῳ, μέλλων δὲ τῆς τιμωρίας τυγχάνειν, ᾐτήσατο παρὰ τοῦ Διονυσίου χρόνον εἰς τὸ πρότερον ἃ βούλεται διοικῆσαι∙ δώσειν δ’ ἔφησεν ἐγγυητὴν τῶν φίλων ἕνα. Τοῦ δὲ δυνάστου θαυμάσαντος, εἰ τοιοῦτός ἐστι φίλος ὃς ἑαυτὸν εἰς τὴν εἱρκτὴν ἀντ' ἐκείνου παραδώσει, προεκαλέσατό τινα τῶν γνωρίμων ὁ Φιντίας, Δάμωνα ὄνομα, Πυθαγόρειον φιλόσοφον, ὃς ἔγγυος εὐθὺς ἐγενήθη. Τινὲς μὲν οὖν ἐπῂνουν τὴν ὑπερβολὴν τῆς πρὸς τοὺς φίλους εὐνοίας, τινὲς δὲ τοῦ ἐγγύου προπέτειαν καὶ μανίαν κατεγίνωσκον. Πρὸς δὲ τὴν τεταγμένην ὥραν ἅπας ὁ δῆμος συνέδραμεν, καραδοκῶν εἰ φυλάξει τὴν πίστιν Φιντίας. Ἤδη δὲ τῆς ὥρας συγκλειούσης Φιντίας ἀνελπίστως ἐπὶ τῆς ἐσχάτης τοῦ χρόνου ῥοπῆς δρομαῖος ἦλθε.
Θαυμάσας οὖν ὁ Διονύσιος ἀπέλυσεν τῆς τιμωρίας τὸν ἐγκαλούμενον καὶ παρεκάλεσε τοὺς ἄνδρας τρίτον ἑαυτὸν εἰς τὴν φιλίαν προσλαβέσθαι.


"΄Δάμων και Φιντίας"
Διοδώρου Σικελιώτου, Βιβλιοθήκη, 10 . 4. 3-6
(διασκευή)


------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 14

Λέων κατεμέμφετο Προμηθέα πολλάκις, ὅτι μέγαν αὐτὸν ἔπλασεν καὶ καλὸν καὶ τῶν ἄλλων θηρίων δυνατώτερον∙ «τοιοῦτος δὲ ὤν», ἔφασκε, «τὸν ἀλεκτρυόνα φοβοῦμαι». Καὶ ὁ Προμηθεὺς ἔφη: «Τί με μάτην αἰτιᾷ; Τὰ γὰρ ἐμά πάντα ἔχεις, ὅσα πλάττειν ἐδυνάμην∙ ἡ δέ σου ψυχὴ πρὸς τοῦτο μόνον μαλθακή ἐστί». Ἔκλαιεν οὖν ἑαυτὸν ὁ λέων καὶ τῆς δειλίας κατεμέμφετο καὶ τέλος ἀποθανεῖν ἤθελεν.
Οὕτω δὲ γνώμης ἔχων ἐλέφαντι περιτυγχάνει καὶ ὁρῶν διαπαντὸς τὰ ὦτα κινοῦντα, «Τί πάσχεις», ἔφη, «καὶ τί ποτε οὐδὲ μικρὸν ἀτρεμεῖ σου τὸ οὗς;» Καὶ ὁ ἐλέφας κατὰ τύχην περιπτάντος αὐτῷ κώνωπος, «Ὁρᾶς», ἔφη, «τοῦτο τὸ βραχύ, τὸ βομβοῦν; Ἢν εἰσδύνῃ μου τῇ τῆς ἀκοῆς ὁδῷ, τέθνηκα».
Καὶ ὁ λέων, «Τί οὖν ἔτι ἀποθνήσκειν», ἔφη, « με δεῖ τοσοῦτον ὄντα καὶ ἐλέφαντος εὐτυχέστερον, ὅσον κρείττων κώνωπος ὁ ἀλεκτρυών;»


"Ένα άδικο παράπονο"
Μῦθος τοῦ Αἰσώπου (διασκευή)


------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 15

Γαλάτεια ἡ Εὐρυτίου τοῦ Σπάρτωνος συνεζύγη ἐν Φαιστῷ τῆς Κρήτης Λάμπρῳ τῷ Πανδίονος, ἀνδρὶ τὰ μὲν εἰς γένος εὖ ἔχοντι, βίου δὲ ἐνδεεῖ. Οὗτος, ἐπειδὴ ἐγκύμων ἦν ἡ Γαλάτεια, ηὔξατο μὲν ἄρρενα γενέσθαι αὐτῷ παῖδα, προηγόρευσε δὲ τῇ γυναικί, ἐὰν γεννήσῃ κόρην, ἀφανίσαι. Τῇ δὲ Γαλατείᾳ θυγάτηρ ἐγένετο. Καὶ κατοικτείρασα τὸ βρέφος καὶ τὴν ἐρημίαν τοῦ οἴκου λογισαμένη ἐψεύσατο τὸν Λάμπρον ἄρρεν λέγουσα τεκεῖν καὶ ἐξέτρεφεν ὡς παῖδα κοῦρον ὀνομάσασα Λεύκιππον. Ἐπεί δὲ ηὔξετο ἡ κόρη καὶ ἐγένετο ἄφατόν τι κάλλος, δείσασα τὸν Λάμπρον ἡ Γαλάτεια, κατέφυγεν εἰς τὸ τῆς Λητοῦς ἱερὸν καὶ πλεῖστα τὴν θεὸν ἱκέτευσεν, εἴ πως αὐτῇ κόρος ἡ παῖς ἀντὶ θυγατρὸς δύναιτο γενέσθαι. Ἡ δὲ Λητὼ συνεχῶς ὀδυρομένην καὶ ἱκετεύουσαν ᾤκτειρε τὴν Γαλάτειαν καὶ μετέβαλε τὴν φύσιν τῆς παιδὸς εἰς κόρον. Ταύτης ἔτι μέμνηνται τῆς μεταβολῆς Φαίστιοι καὶ τὴν ἑορτὴν Ἐκδύσια καλοῦσιν, ἐπεί τὸν πέπλον ἡ παῖς ἐξέδυ.


"Η μεταμόρφωση του Λευκίππου"
Ἀντωνῖνος Λιβεράλις, Μεταμορφώσεων Συναγωγή
(διασκευή)


------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 16

Διονύσιος ὁ δεύτερος τὴν ἀρχὴν εἶχεν εὖ μάλα περιπεφραγμένην. Ναῦς μὲν ἐκέκτητο οὐκ ἐλάττους τῶν τετρακοσίων, πεζῶν δὲ δύναμιν ἐς δέκα μυριάδας, ἱππεῖς δὲ ἐννεακισχιλίους. Ἡ δὲ πόλις τῶν Συρακοσίων λιμέσιν ἐκεκόσμητο μεγίστοις, καὶ τεῖχος αὐτῇ περιεβέβλητο ὑψηλότατον. Εἶχε δὲ καὶ συμμάχους παμπόλλους. Καὶ τούτοις ἐπιθαρρῶν ὁ Διονύσιος ἀδάμαντι δεδεμένην ᾤετο τὴν ἀρχὴν κεκτῆσθαι. Ἀλλ' οὗτός γε εἶδε καὶ τοὺς υἱοὺς βιαίως ἀποσφαγέντας καὶ τάς θυγατέρας ἀναιρεθείσας. Οὐδεὶς δὲ τῶν ἀπ' αὐτοῦ ταφῆς τῆς νομιζομένης ἔτυχεν∙ οἱ μὲν γὰρ ζῶντες κατεκαύθησαν, οἱ δὲ κατατμηθέντες ἐς τὴν θάλατταν ἐξερρίφησαν. Αὐτὸς δὲ ἐν πενίᾳ διάγων κατέστρεψε τὸν βίον γηραιός. Καὶ ἦν δεῖγμα οὐ τὸ τυχὸν τοῖς ἀνθρώποις ἐς σωφροσύνην καὶ τρόπου κόσμον ἡ τοῦ Διονυσίου ἐς οὕτω ταπεινὰ μεταβολή.


"Το θλιβερό τέλος ενός τυράννου"
Αἰλιανοῦ, Ποικίλη Ἱστορία 6. 12
(διασκευή)

------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 17

Ὁ καρκῖνος τῆς σαρκὸς ἐπιθυμεῖ τοῦ ὀστρέου∙ ἀλλὰ δυσάλωτος ἡ ἄγρα αὐτῷ διὰ τὴν περιβολὴν τοῦ ὀστράκου γίνεται. Ἀρραγεῖ γὰρ ἑρκίῳ τὸ ἁπαλόν τῆς σαρκὸς ἡ φύσις κατησφαλίσατο. Διό καὶ ὀστρακόδερμον προσηγόρευται. Καὶ ἐπειδὴ δυὸ κοιλότητες ἀκριβῶς ἀλλήλαις προσηρμοσμέναι τὸ ὄστρεον περιπτύσσονται, ἀναγκαίως ἄπρακτοί εἰσιν αἱ χηλαὶ τοῦ καρκίνου. Τί οὖν ποιεῖ; Ὅταν ἴδῃ ἐν ἀπηνέμοις χωρίοις μεθ' ἡδονῆς διαθαλπόμενον, καὶ πρὸς τὴν ἀκτῖνα τοῦ ἡλίου τάς πτυχάς ἑαυτοῦ διαπλώσαντα, τότε δὴ λάθρα ψηφῖδα παρεμβαλών, διακωλύει τὴν σύμπτυξιν, καὶ εὑρίσκεται τὸ ἐλλεῖπον τῆς δυνάμεως διὰ τῆς ἐπινοίας περιεχόμενος. [...] Ἐγὼ δὲ σε βούλομαι τὸ ποριστικὸν καὶ εὐμήχανον τῶν καρκίνων ζηλοῦντα, τῆς βλάβης τῶν πλησίον ἀπέχεσθαι. Τοιοῦτός ἐστιν ὁ πρὸς τὸν ἀδελφὸν πορευόμενος δόλῳ, καὶ ταῖς τῶν πλησίον ἀκαιρίαις ἐπιτιθέμενος, καὶ ταῖς ἀλλοτρίαις συμφοραῖς ἐντρυφῶν.




"Ένα διδακτικό παράδειγμα από τη φύση"
Μεγάλου Βασιλείου, Ὁμιλίαι εἰς τήν Ἐξαήμερον 7. 3


------------------------------------------------------------------------------------

ΕΝΟΤΗΤΑ 18

Ξυλευόμενός τις παρὰ τινα ποταμὸν τὸν πέλεκυν ἀπέβαλε. Τοῦ δὲ ρεύματος παρασύραντος αὐτὸν ὠδύρετο, μέχρις οὗ ὁ Ἑρμῆς ἐλεήσας αὐτὸν ἧκε. Καὶ μαθών παρ' αὐτοῦ τὴν αἰτίαν, δι' ἥν ἔκλαιε, τὸ μὲν πρῶτον καταβάς χρυσοῦν αὐτῷ πέλεκυν ἀνήνεγκε καὶ ἐπυνθάνετο, εἰ οὗτος αὐτοῦ εἴη. Τοῦ δὲ εἰπόντος μὴ τοῦτον εἶναι, ἀργυροῦν ἀνήνεγκε καὶ ἠρώτα, εἰ τοῦτον ἀπέβαλεν. Ἀρνησαμένου δὲ καὶ τοῦτον τὸ τρίτον τὴν ἰδὶαν ἀξίνην αὐτῷ ἐκόμισε. Τοῦ δὲ ἐπιγνόντος ἀποδεξάμενος αὐτοῦ τὴν δικαιοσύνην πάσας αὐτῷ ἐχαρίσατο. Καὶ ὃς παραγενόμενος πρὸς τοὺς ἑταίρους τὰ γεγενημένα αὐτοῖς διηγήσατο. Τῶν δὲ τις ἀναλαβών πέλεκυν παρεγένετο ἐπὶ τὸν αὐτὸν ποταμὸν καὶ ξυλευόμενος ἐπίτηδες τὴν ἀξίνην εἰς τὰς δίνας ἀφῆκε, καθεζόμενός τε ἔκλαιε. Ἑρμοῦ δὲ ἐπιφανέντος καὶ πυνθανομένου, τί τὸ συμβεβηκὸς εἴη, ἔλεγε τὴν τοῦ πελέκεως ἀπώλειαν. Τοῦ δὲ χρυσοῦν αὐτῷ ἀνενεγκόντος καὶ διερωτῶντος, εἰ τοῦτον ἀπολώλεκεν, ὑπὸ τοῦ κέρδους ἐξαφθείς ἔφασκεν αὐτὸν εἶναι. Καὶ ὁ θεὸς αὐτῷ οὐκ ἐχαρίσατο, ἀλλ' οὐδὲ τὸν ἴδιον πέλεκυν ἀποκατέστησεν.


"Η ειλικρίνεια ανταμείβεται"
Μῦθος τοῦ Αἰσώπου (διασκευή)

------------------------------------------------------------------------------------

Επιμέλεια ιστοσελίδας: Φιλοθέη Κολίτση